SUNGUR - TDV İslâm Ansiklopedisi

SUNGUR

Müellif:
SUNGUR
Müellif: DİA
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
Baskı Tarihi: 2009
Erişim Tarihi: 20.04.2024
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/sungur
DİA, "SUNGUR", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/sungur (20.04.2024).
Kopyalama metni

Doğan türünde bir avcı kuşun ismi olan sungur (sunkur) Ortaçağ Türk devletlerinde yaygın biçimde kullanılan şahıs adlarından biridir. Bu ismin bazan Aksungur, Karasungur, Sungurca, Sungurcuk, Alpsungur, Sungur Alp ve Kök Sungur gibi çeşitli şekillerde kullanıldığı da görülmektedir. Ortaçağ Türk devletleri tarihinde bu ismi alanlar arasında başta Salgurlular’ın (Fars Atabegleri) kurucusu Atabeg Muzafferüddin Sungur olmak üzere çok sayıda devlet adamı ve kumandan vardır. Bunlardan bazıları şöylece sıralanabilir: Sultan Alparslan’ın emîrlerinden Sungurca, Musul Emîri Kürboğa’nın sâdık adamlarından Emîr Sungurca, Sultan Muhammed Tapar ve oğlu Mahmud’un Musul valisi Kasîmüddevle Aksungur el-Porsukī, Musul Atabegliği’nin kurucusu ve Atabeg İmâdüddin Zengî’nin babası Kasîmüddevle Aksungur, Ahmedîlîler’den Emîr Ahmedîl’in nüfuzlu kumandanlarından Aksungur el-Ahmedîlî, Selçuklular döneminde Hemedan valilerinden Sungur el-Humâr Tegin, Sultan Sencer’in emîrlerinden Sungur el-Azîzî ve Sungur Selâhaddin, Irak Selçuklu sultanlarından I. Tuğrul ve Mesud devrinde Zencan hâkimi olan Emîr Sungur, Büyük Selçuklular dönemindeki diğer kumandanlardan Emîr Sungur Alp, Emîr Sungur el-Buhârî, Emîr Sungur el-Beyâtî, Emîr Sungur el-Kebîr, Emîr Sungur et-Tavîl, Abbâsî Halifesi Nâsır-Lidînillâh’ın memlüklerinden emîr-i hac Muzafferüddin Sungur.


BİBLİYOGRAFYA

, II, 35, 272.

, s. 66, 73, 77, 102, 108.

, X, 342, 395, 465, 502, 552, 559; XI, 24, 47, 96, 227, 229, 237, 249, 286, 311; XII, 124, 258, 276, 304, 426.

, s. 69, 86, 158, 162, 169, 170, 214, 244, 245, 248.

Erdoğan Merçil, Fars Atabegleri: Salgurlular, Ankara 1975, s. 19, 28, 33-41, 128, 131, 135.

Faruk Sümer, Türk Devletleri Tarihinde Şahıs Adları, İstanbul 1999, I-II, bk. İndeks.

Bu madde TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 2009 yılında İstanbul’da basılan 37. cildinde, 527 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde okumak ister misiniz?
BAŞKA BİR MADDE GÖSTER