AHLÂK الأخلاقİnsanın iyi veya kötü olarak vasıflandırılmasına yol açan mânevî nitelikleri, huyları ve bunların etkisiyle ortaya konan iradeli davranışlar bütünü; bunlarla ilgili ilim dalı.…açıklamıştır (Ebû Dâvûd, “Aḳżıye”, 12). Bununla birlikte,…
…sağır, dilsiz ve kördürler; akıllarını kullanamazlar” (el-Bakara…
…arada dinî hükümlerle selîm aklın hükümlerinin birbirini…
…seçkinler ahlâkı olmadığı, aksine maddî, zihnî ve psikolojik…
…da İslâm Peygamberi, konunun aklî izaha elverişli olmadığını…
…âyet ve hadisler yanında aklî metotlara da başvurarak ele…
…âyet ve hadisleri aklî bakımdan tutarlı te’villerle…
…ayırt etme yeteneği olan akıl gücüne sahip olmasını da…
…hakkındaki bilgilerin aklî bilgiler olduğunu kabul…
…kabul etmişlerdir. Ancak, aklın değerler hakkındaki…
…kurtarmış olur. Onlara göre akıl ve din fiillere değer…
…açığa çıkarır. Böylece aklın iyi ve kötü, görev ve…
…karşılık ahlâkî hükümler aklî teemmülle ulaşılan objektif…
…Nitekim umumiyetle, yeterli aklî olgunluğa sahip insanlar bir…
…kötülüktür. Mu‘tezile, bunun aksini savunan Cebriyye ve…
…tahakkuk eder. Bâkıllânî, aklın kendi başına bir fiilin iyi,…
…olmadığını, bu hükümlerin aklın kararıyla değil, dinin…
…değerlerin mutlak olduğu ve aklın bu değerler hakkındaki…
…2 × 2 = 4 gibi matematik aksiyomlardan vb. zorunlu bilgilerden…
…Bu yüzden onlar, daha akılcı düşünen Mu‘tezile ve…
...