EBÛ AKĪL el-ENSÂRÎ - TDV İslâm Ansiklopedisi

EBÛ AKĪL el-ENSÂRÎ

أبو عقيل الأنصاري
Müellif:
EBÛ AKĪL el-ENSÂRÎ
Müellif: MÜCTEBA UĞUR
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
Baskı Tarihi: 1994
Erişim Tarihi: 30.05.2024
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/ebu-akil-el-ensari
MÜCTEBA UĞUR, "EBÛ AKĪL el-ENSÂRÎ", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/ebu-akil-el-ensari (30.05.2024).
Kopyalama metni

Kudâa kabilesinin Belî koluna mensuptur. Dedesinin babasına nisbetle Abdurrahman b. Seyhân (Beyhân, Beycân) diye de anılır. İslâmiyet’ten önce Abdüluzzâ olan adını Hz. Peygamber Abdurrahman olarak değiştirdi ve daha sonra “Adüvvü’l-evsân” (put düşmanı) lakabıyla tanındı. Bedir, Uhud ve diğer gazvelerde bulundu. Okuma yazma bildiği de rivayet edilen Ebû Akīl, yalancı peygamber Müseylimetülkezzâb’a karşı yapılan Yemâme savaşlarında şehid düştü.

Ebû Akīl el-Ensârî künye ve nisbesiyle anılan başka bir sahâbî daha vardır. Adının Habhâb olduğu söylenen bu kişi “Sâhibü’s-sâ‘” lakabıyla tanınmaktadır. Hz. Peygamber’in müslümanları mallarını Allah yolunda harcamaya teşvik ettiği bir gün, fakir bir kimse olan Habhâb iki ölçek (sâ‘) hurma karşılığında bütün bir gece sırtında su taşıdı; iki ölçeğin birini ailesine bıraktı, diğerini Hz. Peygamber’e götürdü ve duasını aldı. Ancak münafıklar, Allah’ın onun bir ölçek hurmasına ihtiyacı olmadığını söyleyerek yardımını küçümseyince, güçlerinin yettiği kadar sadaka veren müminleri çekiştirip onlarla alay edenlerin azaba uğratılacağını belirten âyet nâzil oldu (et-Tevbe 9/79).

Bu olay isim benzerliği sebebiyle bazı kaynaklarda Ebû Akīl el-Belevî’nin biyografisinde de anlatılmakta, ona da “Sâhibü’s-sâ‘” dendiği belirtilmektedir. Bununla beraber gerek sözü edilen âyetin gerekse benzeri âyetlerin tefsirlerinde Hz. Peygamber’in muhtelif zamanlarda yaptığı yardım çağrısına birer ölçek hurma ile katılan birçok sahâbîden söz edilmektedir.


BİBLİYOGRAFYA

Buhârî, “Tefsîr”, 9/11.

Müslim, “Zekât”, 72.

, I, 161.

, II, 690.

, X, 123-124.

, II, 411-412; IV, 129.

, I, 438; III, 458-459; VI, 219.

, II, 402, 407; IV, 136.

a.mlf., Fetḥu’l-bârî (Hatîb), VIII, 182-183.

Bu madde TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 1994 yılında İstanbul’da basılan 10. cildinde, 88 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde okumak ister misiniz?
BAŞKA BİR MADDE GÖSTER