MA‘N b. ADÎ - TDV İslâm Ansiklopedisi

MA‘N b. ADÎ

معن بن عدي
Müellif:
MA‘N b. ADÎ
Müellif: HABİL NAZLIGÜL
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
Baskı Tarihi: 2003
Erişim Tarihi: 27.01.2023
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/man-b-adi
HABİL NAZLIGÜL, "MA‘N b. ADÎ", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/man-b-adi (27.01.2023).
Kopyalama metni

İkinci Akabe Biatı’nda (622) bulunduğu bilinmektedir. Hz. Peygamber Ma‘n’ı hicretten sonra Hz. Ömer’in ağabeyi Zeyd b. Hattâb ile kardeş ilân etti. Bedir Gazvesi başta olmak üzere Resûl-i Ekrem’in bütün savaşlarına katıldı. Bedir Gazvesi’nde elde edilen ganimetler dağıtılırken pay almak istemediyse de Resûlullah’ın almasını söylemesi üzerine kabul etti ve bu gazvede şehid olan Mübeşşir b. Abdülmünzîr’in hissesini ailesine ulaştırma görevini de Hz. Peygamber ona verdi. Münafıklar tarafından inşa edilen Mescid-i Dırâr’ın yıkılması için Resûl-i Ekrem’in görevlendirdiği (9/630) sahâbîlerden biri de Ma‘n b. Adî’dir. Ayrıca İslâmiyet’ten önce okuma yazma bilen çok az kişiden biri olduğu için Resûlullah’ın vahiy kâtipleri arasında yer alıyordu. Hz. Peygamber’in vefatı sırasında fitnelerle karşılaşmaktan korkan müslümanların, “Keşke Resûlullah’tan önce ölseydik” diye ağlaştıklarını görünce Ma‘n, Resûl-i Ekrem’in sağlığında olduğu gibi vefatından sonra da ona bağlılığını göstermek için kendisinden önce ölmeyi arzu etmeyeceğini söylemiştir (İbn Sa‘d, III, 465).

Hz. Peygamber’in vefatı üzerine ensarın hemen toplanıp aralarından birini halife seçmek istedikleri sırada oraya gelen muhacirlerle aralarında tartışma çıkmış, bu esnada Ma‘n yaptığı konuşmalarla ortalığı yatıştırdığı gibi Hz. Ebû Bekir’in halife seçilmesinde de önemli rolü olmuştur. Hz. Ebû Bekir’in halifeliği döneminde Müseylimetülkezzâb’a karşı yapılan Yemâme savaşı sırasında kumandan olan Hâlid b. Velîd 100 atlıdan oluşan bir öncü birliğin başına Ma‘n’ı tayin etmişti. Bu savaşta büyük yararlıklar gösteren Ma‘n, bir ara müslüman askerlerin bozguna uğraması karşısında ileriye atılarak, “Ey ensar, Allah için düşmanınıza karşı savaşmak üzere geri dönün!” diye bağırmış, öncülüğünü bizzat yaptığı bu saldırı esnasında zor durumdaki askerlerden bazılarını kurtarmasına rağmen sonunda Zeyd b. Hattâb ile birlikte şehid olmuştur (Rebîülevvel 12 / Mayıs-Haziran 633).


BİBLİYOGRAFYA

Vâkıdî, Kitâbü’r-Ridde (nşr. Muhammed Hamîdullah), Paris 1409/1989, s. 22, 26.

, III, 377, 456, 460, 465, 474.

, IV, 1441-1442.

, V, 238.

, I, 320-321.

, III, 429.

, II, 1107, 1109.

, II, 67, 305.

M. Mustafa el-A‘zamî, Küttâbü’n-nebî, Riyad 1401/1981, s. 105.

Bu madde TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 2003 yılında Ankara’da basılan 27. cildinde, 554 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde okumak ister misiniz?
BAŞKA BİR MADDE GÖSTER