MECMÛU FETÂVÂ

مجموع فتاوى
Müellif:
MECMÛU FETÂVÂ
Müellif: CENGİZ KALLEK
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
İlk Yayın Tarihi: 2003
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 14.12.2019
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/mecmuu-fetava
CENGİZ KALLEK, "MECMÛU FETÂVÂ", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/mecmuu-fetava (14.12.2019).
Kopyalama metni
Abdurrahman b. Muhammed b. Kāsım tarafından oğlu Muhammed’in yardımıyla hazırlanan derlemede İbn Teymiyye’nin muhtelif kitapları, risâleleri ve fetvaları yer almaktadır. Abdurrahman b. Muhammed, 1340 (1922) yılından itibaren Mekke’deki Mektebetü’l-Haremi’l-Mekkî, Dımaşk’taki Dârü’l-kütübi’z-Zâhiriyye ve bazı özel kütüphaneler, Halep’teki Mektebetü’l-evkāf, Bağdat’taki Mektebetü’l-evkāf ve çeşitli şahıs kütüphaneleri, Kahire’deki Dârü’l-kütübi’l-Mısriyye, Paris’teki Bibliothèque Nationale’de ulaşabildiği eser ve fetvaları derlemiş, oluşan külliyat, Melik Suûd b. Abdülazîz’in malî desteğiyle otuz beş cilt halinde tahkiksiz bir şekilde neşredilmiştir (Riyad 1381-1386/1961-1967). Ardından bu baskıya Muhammed b. Abdurrahman tarafından düzenlenmiş konu fihristi yanında ilim, sanat ve meslekler; şahıslar; millet, fırka, taife, tarikat ve mezhepler; kitaplar, yer isimleri vb. dizinlerden oluşan iki ciltlik fihrist eklenmiştir (el-Fehârisü’l-ʿâmme ve’t-taḳrîb li-Mecmûʿi fetâvâ, Mekke 1389). Rabat (1401/1981) ve Riyad’da (1412/1991) birer ofset baskısı yapılan külliyatı son olarak Âmir el-Cezzâr ile Enver el-Bâz tahkik ve hadisleri tahriç ederek Mecmûʿatü’l-fetâvâ adıyla yayımlamışlardır (yirmi ciltte otuz yedi cilt, Mansûre-Riyad 1418/1997). Mecdî b. Mansûr b. Seyyid eş-Şevrî, el-Ḥâvî fî taḫrîci eḥâdîs̱i Mecmûʿi’l-fetâvî adlı fihristinde (Beyrut 1415/1995) Mecmûʿu fetâvâ’nın hadislerini alfabetik sırayla tahriç etmiştir.

Derlemede yer alan 150’ye yakın eser ve pek çok fetva usûlü’d-dîn (I-VIII), mantık (IX), ahlâk (X), tasavvuf (XI), Kur’an (XII-XIII), tefsir (XIV-XVII), hadis (XVIII), fıkıh usulü (XIX-XX) ve fıkıh (XXI-XXXV) olmak üzere ilim dallarına göre tasnif edilmiştir. Fıkıh konularına dair fetvalar müteahhir Hanbelî fakihlerinin eserlerinin tertibine göre düzenlenmiştir. İbn Teymiyye’nin çalışmalarının bir kısmı ilk defa bu külliyat içinde basılmış ve daha sonra müstakil neşirlere konu teşkil etmiştir. Mecmûʿu fetâvâ’nın bazı ciltleri de nâşirlerin koyduğu farklı başlıklarla yeniden basılmıştır. Meselâ V ve VI. ciltler Kitâbü’l-Esmâʾ ve’ṣ-ṣıfât (nşr. Mustafa Abdülkādir Atâ, I-II, Beyrut 1418/1998), VIII. cilt el-Ḳażâ ve’l-ḳader (nşr. Ahmed Abdürrahîm es-Sâyih - Seyyid el-Cümeylî, Beyrut 1411/1991), XVIII. cilt (s. 5-385) ʿİlmü’l-ḥadîs̱ (nşr. Mûsâ Muhammed Ali, Beyrut 1405/1985), XXVIII. cilt el-Cihâd (bir ciltte iki cilt, nşr. Abdurrahman Umeyre, Beyrut 1411/1991) adıyla tahkikli bir şekilde neşredilmiştir. Külliyat içindeki diğer bir kısım eserler ise daha önce müstakil olarak veya Mecmûʿatü’r-resâʾili’l-kübrâ (I-II, nşr. Hasan el-Feyyûmî İbrâhim, Kahire 1323, 1341, 1385/1966; nşr. Muhammed Hâmid el-Fıkī, Cidde 1368), Mecmûʿatü’r-resâʾil ve’l-mesâʾil (iki ciltte beş cilt, nşr. M. Reşîd Rızâ, Kahire 1341-1349; Beyrut 1403/1983; nşr. M. Reşîd Rızâ - M. el-Enver Ahmed el-Biltâcî, Resâʾil ve fetâvâ şeyḫilislâm adıyla, Kahire 1412/1992; ʿArşu’r-raḥmân adıyla, I-II, Riyad 1419/1999), el-Fetâva’l-kübrâ (I-V, Kahire 1326, 1329; nşr. Haseneyn Muhammed Mahlûf, I-V, Kahire 1384/1965) gibi derlemelerde yayımlanmıştır. Mecmûʿu fetâvâ’da yer almayan bazı risâleler Câmiʿu’r-resâʾil isimli derlemede bir araya getirilmiştir (nşr. Muhammed Reşâd Sâlim, I-II, Kahire 1389/1969, 1984; Cidde 1405/1984). Eser, Tevhid Yayınları tarafından İbn Teymiye Külliyatı adıyla Türkçe’ye çevrilmeye başlanmış ve ilk sekiz cildi neşredilmiştir (İstanbul 1986-2003). Tercüme edilen kısımdaki bazı risâlelerin daha sonra müstakil baskıları da yapılmıştır.

Cengiz Kallek
Bu madde ilk olarak 2003 senesinde Ankara'da basılan TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 28. cildinde, 277 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde gösterilmektedir.