ABDÜLVÂSİ-i CEBELÎ - TDV İslâm Ansiklopedisi

ABDÜLVÂSİ-i CEBELÎ

عبد الواسع جبلى
ABDÜLVÂSİ-i CEBELÎ
Müellif: ADNAN KARAİSMAİLOĞLU
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
Baskı Tarihi: 1988
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 01.12.2021
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/abdulvasi-i-cebeli
ADNAN KARAİSMAİLOĞLU, "ABDÜLVÂSİ-i CEBELÎ", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/abdulvasi-i-cebeli (01.12.2021).
Kopyalama metni

Selçuklu Sultanı Sencer’in saray şairi olarak tanınır. Afganistan’ın Garcistan bölgesindeki Cebel’de doğdu. Doğum tarihi bilinmemektedir. Bir süre Herat’ta oturduktan sonra Gazne’ye giderek Gazneli Behrâm Şah b. Mes‘ûd’a intisap etti ve orada dört yıl kaldı. Dayızadesi Behrâm Şah’a yardım için Gazne’ye gelen Selçuklu Sultanı Sencer’in ilgisini çekti ve onun hizmetine girdi. Sultan Sencer’in yanı sıra Şehâbeddin ve Ziyâülmülk Gālib b. Tiğlib, Mâzenderan Hükümdarı Muhammed, Kutbüddin Muhammed ve Atabekler’den Şücâüddin Ömer’e de methiyeler yazdı. Ölüm tarihi olarak genellikle 555 (1160) yılı kabul edilmektedir.

Enverî, Muizzî, Mes‘ûd-i Sa‘d, Edîb Sâbir ve Senâî gibi büyük kaside ve mesnevi şairleriyle çağdaş olan Abdülvâsi-i Cebelî, XII. yüzyılın ilk yarısında Fars şiirinde meydana gelen üslûp değişmesinde rol oynayan önemli şairlerden biridir. Şiirlerinde önceki devir şairlerine göre Arapça kelime ve tâbirlere daha fazla yer vermiş, edebî sanatları çokça kullanmıştır. Bir saray şairi olarak kasideleri şekil ve muhteva bakımından daha önceki örneklerden pek farklı değildir. Kaynaklarda Arapça şiirleri de olduğu zikredilen şairin iki mülemmaı dışında Arapça şiirine rastlanmamıştır. Başta İran ve Türkiye kütüphaneleri olmak üzere birçok yerde yazma nüshaları bulunan divanı ilk defa 1862’de Lahor’da basılmış, ayrıca Z. Safâ tarafından iki cilt halinde tenkitli neşri yapılmıştır (Tahran 1339-1341 hş.).


BİBLİYOGRAFYA

Avfî, Lübâbü’l-elbâb (nşr. Saîd-i Nefîsî), Tahran 1335 hş., s. 320-324.

.

Emîn-i Ahmed-i Râzî, Heft İḳlîm (nşr. Cevâd Fâzıl), Tahran, ts., II, 118-119.

Rızâ Kulı Han Hidâyet, Mecmaʿu’l-fuṣaḥâʾ (nşr. Müzâhir Musaffâ), Tahran 1336 hş., I, 508-512.

Zebîhullah Safâ, Târîḫ-i Edebiyyât der Îrân, Tahran 1347 hş., II, 650-651.

Bedîuzzamân Furûzanfer, Süḫan ü Süḫanverân, Tahran 1350 hş., s. 309-313.

, I, 37-38.

Cl. Huart, “Abdülvâsi”, , I, 103-104.

a.mlf. – H. Massé, “ʿAbdal-Wāsiʿ D̲j̲abalī”, , I, 94.

Z. Safa, “ʿAbd-al-Vāseʿ J̌abalī”, , I, 171-172.

Bu madde TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 1988 yılında İstanbul’da basılan 1. cildinde, 283 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde okumak ister misiniz?
BAŞKA BİR MADDE GÖSTER