AHMEDİYYE

أحمدية
Müellif:
AHMEDİYYE
Müellif: SÜLEYMAN ULUDAĞ
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
İlk Yayın Tarihi: 1989
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 20.07.2019
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/ahmediyye--halvetiyye
SÜLEYMAN ULUDAĞ, "AHMEDİYYE", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/ahmediyye--halvetiyye (20.07.2019).
Kopyalama metni
Halvetiyye tarikatında “orta kol” diye bilinen Ahmediyye tarikatının silsilesi, kurucusu Yiğitbaşı Ahmed Şemseddin’in şeyhi Alâeddin Uşşâkī, İbrâhim Tâceddin Kayserî ve Pîr Muhammed Erzincânî vasıtasıyla Seyyid Yahyâ Şirvânî’ye ulaşır. Ahmed Şemseddin Halvetiyye tarikatında usûl-i esmâ denilen Allah’ın yedi ismiyle (lâilâhe illallah, Allah, hû, hak, hay, kayyûm, kahhâr) zikretmeyi esas alan zikir usulüne vehhâb, fettâh, vâhid, ahad, samed isimlerini ilâve ederek zikri on iki esmaya çıkarmıştır. Ahmediyye tarikatından doğan ilk kol, Ahmed Şemseddin’in halifesi İzzeddin Karamânî’nin müntesibi İbrâhim Ümmî Sinan’a nisbet edilen Sinâniyye’dir; daha sonra silsileleri Yiğitbaşı Ahmed Şemseddin’e ulaşan Ramazâniyye, Uşşâkıyye ve Mısriyye şubeleri ile bunların kolları meydana gelmiştir.

Sinâniyye. Kurucusu Ümmî Sinan’dır (ö. 976/1568). Kolları Muslihiyye (kurucusu Tekirdağlı Muslihuddin Mustafa, ö. 1099/1688) ve Zühriyye’dir (kurucusu Kayserili Ahmed Zührî, ö. 1157/1744).

Ramazâniyye. Kurucusu Ramazan Efendi’dir (ö. 1025/1616). Kolları Cihangîriyye (kurucusu Cihangirli Hasan Burhâneddin, ö. 1074/1664); Buhûriyye (kurucusu Edirneli Mehmed Buhûrî, ö. 1039/1630); Raûfiyye (kurucusu Ahmed Raûfî, ö. 1170/1757); Cerrâhiyye (kurucusu Nûreddin Cerrâhî, ö. 1083/1672) ve Hayâtiyye’dir (kurucusu Mehmed Hayâtî Efendi [ö. ?]).

Uşşâkıyye. Kurucusu Hasan Hüsâmeddin Uşşâkī’dir (ö. 1001/1593). Kolları Cemâliyye (kurucusu Edirneli Mehmed Cemâleddin Efendi, ö. 1164/1751); Salâhiyye (kurucusu Selâhaddin Uşşâkī, ö. 1130/1718) ve Câhidiyye’dir (kurucusu Edirneli Ahmed Câhidî, ö. 1070/1660).

Mısriyye (Niyâziyye). Kurucusu Niyâzî-i Mısrî’dir (ö. 1105/1694).

BİBLİYOGRAFYA
Harîrîzâde, Tibyân, I, vr. 53a-65b; Tomar-Halvetiyye, s. 91-113; Hüseyin Vassâf, Sefîne, IV, 155-160.
Bu madde ilk olarak 1989 senesinde İstanbul'da basılan TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 2. cildinde, 171 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde gösterilmektedir.