AK (Benî Ak) - TDV İslâm Ansiklopedisi

AK (Benî Ak)

بنو عكّ
AK (Benî Ak)
Müellif: AHMET LÜTFİ KAZANCI
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
Baskı Tarihi: 1989
Erişim Tarihi: 04.06.2023
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/ak-beni-ak
AHMET LÜTFİ KAZANCI, "AK (Benî Ak)", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/ak-beni-ak (04.06.2023).
Kopyalama metni

Akk lugatta “rüzgârsız, sıcak ve bunaltıcı hava” anlamına gelir. Muhtemelen bulundukları çevrenin havasıyla ilgili olarak bu adı alan Benî Akk’in Kahtânîler’e mensup oldukları söylendiği gibi, Adnân evlâdından olduğu hakkında da bazı rivayetler vardır. Kâbe’yi çırılçıplak tavaf eden kabilelerden biri idi. Milâdî VII. yüzyılın başlarında, Yemen’in Tihâme yöresindeki Mevr vadisinden Sürdüd’ün ötesindeki Vâdiisehâm’a kadar uzanan sahada (Lühayye ile Hüdeyde arasında) Eş‘arîler’le birlikte yaşayan Benî Ak çoğunlukla aynı reis tarafından idare edilmişlerdi. Mekke’nin fethinden sonra, Hz. Peygamber Benî Akk’e kendilerinden birinin vali olmasını uygun buldu ve Tâhir b. Ebû Hâle’yi vali tayin etti. Muâz b. Cebel’i de Kur’an öğretmek için gönderdi. Hz. Peygamber’in ölümünden sonra ilk irtidad hareketi Benî Ak ve Eş‘arîler arasında görüldü. Sahil yolu üzerinde A‘lâb denilen yerde toplanarak isyan eden Benî Ak, Eş‘arîler ve dağınık halde yaşayan bir kısım bedevîler tarafından da destekleniyordu. Tâhir b. Ebû Hâle, bu durumu Hz. Ebû Bekir’e bir mektupla bildirdikten sonra üzerlerine yürüdü. Yapılan savaşta Benî Ak ve müttefikleri kesin bir yenilgiye uğratıldı. Benî Akk’in burada toplanan grubu ile onlara katılanlar irtidad ettikleri için bu tarihten itibaren “Ehâbis” (kötü insanlar) adıyla anılmaya başlandı ve bu yola da “Ehâbis yolu” denildi.

Mısır’ın fethinde Amr b. Âs’ın yanında yer alan Benî Ak, Sıffîn Savaşı’nda Muâviye’yi desteklemiş ve Hz. Ali’nin meşhur kumandanı Mâlik el-Eşter’e karşı savaşmışlardır. 64 (683) yılında meydana gelen Harre Savaşı’nda ve Haccâc’ın Abdullah b. Zübeyr’i muhasarasında (73/692) Emevîler’in safında yer almışlardır.


BİBLİYOGRAFYA

, I, 182.

, I, 13.

, III, 318, 320-321.

, II, 299.

Kalkaşendî, Nihâyetü’l-ereb, Beyrut 1405/1984, s. 332.

, “ḫbs̱” ve “ʿakk” md.leri.

, I, 390-391.

Kehhâle, Muʿcemü ḳabâʾili’l-ʿArab, Beyrut 1402/1982, II, 802.

Reckendorf, “Akk”, , I, 249-250.

W. Caskel, “ʿAkk”, , I, 340-341.

Bu madde TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 1989 yılında İstanbul’da basılan 2. cildinde, 207-208 numaralı sayfalarda yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde okumak ister misiniz?
BAŞKA BİR MADDE GÖSTER