AKKİRMÂNÎ

Müellif:
AKKİRMÂNÎ
Müellif: SAKIB YILDIZ
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
İlk Yayın Tarihi: 1989
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 21.09.2019
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/akkirmani
SAKIB YILDIZ, "AKKİRMÂNÎ", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/akkirmani (21.09.2019).
Kopyalama metni
Kefevî Hacı Hamîd Mustafa’nın oğludur. Asıl adı Mehmed olup hayatı hakkında fazla bilgi yoktur. 1753’te İzmir, 1758’de Mısır kadısı oldu. Sarây-ı Hümâyun hocalığında bulundu. 1759 yılında Mekke kadılığına tayin edildi ve 1174 yılı Muharrem (Ağustos 1760) ayında orada vefat etti. Özellikle aklî ilimlerde derin bilgi sahibi olan Akkirmânî’nin kelâm, felsefe, hadis, fıkıh, tefsir ve dil konularında bazıları basılmış birçok eseri vardır.

Eserleri. 1. İklîlü’t-terâcim. Ebherî’nin Hidâyetü’l-hikme adlı felsefî eserine Kadı Mîr Hüseyin’in Şerhu’l-Hidâyeti’l-esîriyye adıyla yaptığı şerhin bazı ilâvelerle Türkçe’ye tercümesidir (İstanbul 1266, 1316, 1319). 2. Şerhu’l-Hüseyniyye. Münazara âdâbıyla ilgili bir eserdir (İstanbul 1281, 1316). 3. Risâle-i Akaid (İstanbul 1240). 4. Yine akaide dair Hâşiye alâ Hâşiyeti İsâmiddîn (İstanbul 1274, 184 s.). 5. Şerhu’l-Hadîsi’l-erbaîn. Birgivî’nin eserine yaptığı şerhtir (İstanbul 1289, 1320, 1323). 6. Ef‘âlü’l-ibâd ve’l-irâdetü’l-cüz’iyye. Eserin, farklı isimlerle çeşitli baskıları yapılmıştır (İstanbul 1264, 1283, 1289). 7. Hâşiye alâ Hâşiyeti’l-Lârî (İstanbul 1265). 8. Burhânü’l-müttakīn Terceme-i Hadîs-i Erbaîn (I-II, İstanbul 1298). 9. Risâle-i Besmele (İstanbul 1298). 10. Risâle-i Teavvüz (İstanbul 1298). 11. Şerhu’l-Emsile (İstanbul 1252). 12. Şerhu’l-Binâ (İstanbul 1257). Süleymaniye Kütüphanesi’nde yazmaları bulunan diğer başlıca eserleri de şunlardır: İkdü’l-kalâid alâ Şerhi’l-Akāʾid; Şemâil-i Şerîf; Hâşiyetü’l-Beyzâvî; Hâşiyetü’l-Buhârî; Fetâvâ-yı Akkirmânî; Muhtasaru Mugni’l-lebîb; Şerhu Atvâkı’z-zeheb; Risâle fî beyâni’l-firakı’d-dâlle. Ayrıca Seyyid Şerif’in Şerhu Muhtasari’l-Müntehâ’ya hâşiyesi ile Teftâzânî’nin Şerḥu’l-ʿAḳāʾid’ine Hayâlî’nin yaptığı hâşiye üzerine hâşiyeleri vardır.

BİBLİYOGRAFYA
Sicill-i Osmânî, IV, 245; Osmanlı Müellifleri, I, 214; Îżâḥu’l-meknûn, I, 354; II, 109-110; Hediyyetü’l-ʿârifîn, II, 332; Brockelmann, GAL Suppl., I, 512; II, 18, 654, 660; Özege, Katalog, II, 674, 787; IV, 1469; TÜYATOK, I, 64; Kehhâle, Muʿcemü’l-müʾellifîn, XII, 27-28.
Bu madde ilk olarak 1989 senesinde İstanbul'da basılan TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 2. cildinde, 270 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde gösterilmektedir.