ALACA CAMİ - TDV İslâm Ansiklopedisi

ALACA CAMİ

Müellif:
ALACA CAMİ
Müellif: İ. AYDIN YÜKSEL
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
Baskı Tarihi: 1989
Son Güncelleme Tarihi: 10.09.2018
Erişim Tarihi: 20.05.2022
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/alaca-cami
İ. AYDIN YÜKSEL, "ALACA CAMİ", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/alaca-cami (20.05.2022).
Kopyalama metni

Ceotina’nın (Çehotina) sağ sahilinde inşa edilen caminin bânisi Hasan Nâzır Ağa’dır. Evliya Çelebi, mimarının Mimar Sinan’ın başhalifelerinden Ramazan Ağa olduğunu yazmakta ise de Mimar Sinan’ın bu isimde bir halifesi tanınmamaktadır. Cami, üç satırlık inşa kitâbesine göre 957 (1550) yılında yapılmıştır. 13,55 × 13,65 m. ebadında ve tek kubbeli olup son cemaat yeri üç kubbe ile örtülüdür. Minaresi, sağında yer alır ve biraz yüksekçedir. 1908’e kadar son cemaat yerinin önünde ahşap bir saçağın bulunduğu bilinmektedir. Kubbe, uçları bademli tromplara oturmakta ve kubbe kasnağında sekiz, duvarlarda on yedi pencere bulunmaktadır. Minber, mihrap ve sağ tarafta yer alan dört mermer direk üzerindeki müezzin mahfili mermer işçiliğinin zarif birer örneğidir. Orta büyüklükte bir yapı olmasına rağmen son cemaat duvarı üzerinde ve içeride bulunan ince kalem işleriyle ünlüdür. Caminin asıl şöhretini meydana getiren bu rûmî ve hatâyî kalem işleri, 1908’de Avusturyalılar tarafından tamir edilirken bozulmuş olmalarına rağmen hususiyetlerini muhafaza etmektedirler. Bu nakışlar son cemaat duvarını tamamen kaplamakta, cümle kapısının söve, kemer, kemer aynası ve üçgenleri ile mahfil kemerleri, pencere kemer ve aynaları, mihrap ve duvarlarda bol miktarda bulunmaktadır. Son cemaat duvarında Evliya Çelebi’nin 1074 (1663-64) tarihli iki satır hâtıra yazısı ve “müezzin Evliya” imzası hâlâ durmaktadır.

Avlunun ortasında, kaidesi helezonik yivli ve etrafı rûmîlerle süslü, üstü açık mermer şadırvan çanağı bulunmaktadır. Hazîrede camiyi yaptıran Hasan Nâzır Ağa’nın 960 (1553) tarihini taşıyan basit ve dört köşe kabir taşlı mezarı ile oğlu İbrâhim Bey’in dört sütun üzerinde kubbeli, tarihsiz açık türbesi de yer almaktadır.


BİBLİYOGRAFYA

Ayverdi, Avrupa’da Osmanlı Mimârî Eserleri II, s. 116-126.

A. Andrejevic, Aladza Mosquée à Foca, Belgrad 1972.

Bu madde TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 1989 yılında İstanbul’da basılan 2. cildinde, 312-313 numaralı sayfalarda "ALACA CAMİİ" başlığıyla yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız. Bu madde en son 10.09.2018 tarihinde güncellenmiştir.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde okumak ister misiniz?
BAŞKA BİR MADDE GÖSTER