ALİ BÂŞ HANBE - TDV İslâm Ansiklopedisi

ALİ BÂŞ HANBE

علي باش حنبه
Müellif:
ALİ BÂŞ HANBE
Müellif: MEHMET ŞEKER
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
Baskı Tarihi: 1989
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 15.05.2021
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/ali-bas-hanbe
MEHMET ŞEKER, "ALİ BÂŞ HANBE", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/ali-bas-hanbe (15.05.2021).
Kopyalama metni

Türk asıllı bir ailedendir. Tunus’ta Zeytûne Üniversitesi’nde öğrenim gördükten sonra Paris’te hukuk tahsilini tamamladı ve avukat olarak yurduna döndü. Tunus’ta Fransız hâkimiyetine karşı halkın uyandırılması için, Jön Türkler’den ilham alarak 1906’da Tunusü’l-fetât (Genç Tunus) hareketini başlattı. Fransız emperyalizmine karşı mücadele hareketinin öncüsü olan Ali Bâş Hanbe, bu gayesini gerçekleştirebilmek için arkadaşları ile birlikte Le Tunisien adıyla haftalık bir gazete çıkardı (1907). 1909’da Arapça olarak da çıkmaya başlayan bu gazete ile Tunuslular’ın meşrû haklarını savunmayı ve hür fikirleri yaymayı gaye edindi; böylece Kuzey Afrika’yı birleştirmeye çalıştı. 1911’de İtalyanlar’ın Trablusgarp’ı işgallerine karşı Tunuslular’ı mücadeleye sevkettiğinden Fransızlar tarafından tutuklandı ve daha sonra sürgün edildi. Bir süre sonra İstanbul’a giderek bazı idarî görevler aldı. 1916’da Hariciye Nezâreti’nde çalıştı ve sadâret müsteşarlığına kadar yükseldi. İstanbul’da bulunduğu sırada da memleketindeki kurtuluş hareketleriyle ilgisini sürdürdü. Ekim 1918’de İstanbul’da öldü.


BİBLİYOGRAFYA

Le Tunisien, sy. 172, Tunus 1911.

Mohammed Bach-Hamba, La Justice Tunisienne: Organisation et Fonctionnement actuels Projets de Reorganisation, Genève 1917.

, V, 72.

Abdel Kebir Darghouth, Du Pacha à son descendant, Tunus 1977, s. 52-69.

A. H. Green, The Tunisian Ulema 1873-1915, Leiden 1978, s. 199-200, 208, 216-217.

Sâdık ez-Zemerlî, Aʿlâm Tûnisiyyûn (trc. Hamâdî es-Sâhilî), Beyrut 1986, s. 141-158.

K. J. Perkins, Tunisia, Colorado 1986, s. 93-94.

Jamil M. Abu’n-Nasr, A History of the Maghrib in the Islamic Period, Cambridge 1987, s. 296-297, 355.

Bu madde TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 1989 yılında İstanbul’da basılan 2. cildinde, 382 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde okumak ister misiniz?
BAŞKA BİR MADDE GÖSTER