ALLÂN el-VERRÂK

علاّن الوراق
Müellif:
ALLÂN el-VERRÂK
Müellif: MUSTAFA FAYDA
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
İlk Yayın Tarihi: 1989
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 21.10.2019
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/allan-el-verrak
MUSTAFA FAYDA, "ALLÂN el-VERRÂK", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/allan-el-verrak (21.10.2019).
Kopyalama metni

İran asıllıdır. Bermekîler’e yakınlığı ile tanınan Allân, Hizânetülhikme’de Hârûnürreşîd’e, Beytülhikme’de Me’mûn’a ve Bermekîler’e kâtiplik yaptı. Hârûnürreşîd’in oğulları Emîn ile Me’mûn arasındaki iktidar mücadelesinde Me’mûn’u destekledi. Me’mûn’un ölümünden sonra hayatının sonuna kadar Bağdat’ta Bâbüşşâm yakınında bir yerde kitap istinsah ederek geçimini sağladı.

İstinsah ettiği kitaplar ve Abbâsî ileri gelenleriyle olan münasebetleri sayesinde bazı Arap kabilelerini yakından tanıma imkânı buldu. Buna dayanarak mesâlib (kabilelerin kötü ve noksan yönleri) ile münâferât (üstün yönleri) konularında bazı kitaplar kaleme aldı. Kitâbü’l-Meydân fi’l-mesâlib adlı eserinde İbnü’l-Kelbî’nin Cemheretü’l-ensâb’ındaki sıraya bağlı kalarak Benî Hâşim’den Yemen kabilelerine kadar bütün Arap kabilelerini ele aldı, onların kötü ve sevilmeyen taraflarını ortaya koydu. Ayrıca acemleri (Arap olmayanlar) Araplar’a tercih etti. Allân’ın el-Hilye (İbnü’n-Nedîm’e göre el-Halbe) adlı ancak bir kısmını tamamlayabildiği bir kitap daha kaleme aldığı rivayet edilirse de İbnü’n-Nedîm ve Yâkut el-Hamevî onun bu eserini bulamadıklarını belirtirler. Kaynaklarda Allân’ın ayrıca, bazı Arap kabilelerinin faziletlerine ve neseplerine dair Kitâbü Feżâʾili Kinâne, Kitâbü Nesebi’n-Nemr b. Ḳāsıṭ, Kitâbü Nesebi Taġlib b. Vâʾil, Kitâbü Feżâʾili Rebîʿa ve Kitâbü’l-Münâfere adlarıyla beş risâle daha kaleme aldığı kaydedilmişse de bunlar da günümüze ulaşmamıştır. Aynı zamanda şair olan Allân, Şuûbiyye* hareketini destekleyerek Araplar’ı yeren, buna karşılık acemlerle Me’mûn’u öven bazı şiirler yazmıştır.

BİBLİYOGRAFYA
İbnü’n-Nedîm, el-Fihrist, Kahire 1348, s. 159-160; , XII, 191-196; , IV, 187; , I, 666; , I, 146; , I, 271; II, 61; , VI, 293-294.

Bu madde ilk olarak 1989 senesinde İstanbul'da basılan TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 2. cildinde, 504-505 numaralı sayfalarda yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde gösterilmektedir.