AYŞÎ MEHMED EFENDİ - TDV İslâm Ansiklopedisi

AYŞÎ MEHMED EFENDİ

Müellif:
AYŞÎ MEHMED EFENDİ
Müellif: HASAN GÜLEÇ
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
Baskı Tarihi: 1991
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 15.06.2021
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/aysi-mehmed-efendi
HASAN GÜLEÇ, "AYŞÎ MEHMED EFENDİ", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/aysi-mehmed-efendi (15.06.2021).
Kopyalama metni

Tireli Mustafa Efendi’nin oğlu olan Ayşî Mehmed, ilk öğrenimini memleketinde gördükten sonra muallim Atâullah Efendi’den ders aldı. Bayındır’da Hacı Sinan Medresesi’ne müderris tayin edildi. Kısa zamanda şöhrete kavuştu. 990 (1582) yılında İstanbul’a gitti; bir medresede açık bulunan müderrislik imtihanını kazanmasına rağmen görev almayarak inzivaya çekildi ve bu süre içinde telifle meşgul oldu. Yazdığı eserlere mükâfat olarak kendisine Tire’deki İbn Melek Medresesi müderrisliği verildi. Bir ara İstanbul’a gitti ve orada vefat etti. Mezarı Edirnekapı dışındaki Emîr Buhârî Zâviyesi yakınındadır.

Eserleri. Aynı zamanda şair olan Ayşî Mehmed Efendi’nin Rûḥu’ş-şürûḥ fî şerḥi’l-Maḳṣûd adlı matbu (İstanbul 1260, 1275, 1282) eserinden başka, bazılarının yazmaları mevcut olan başlıca eserleri şunlardır: Tefsîrü’l-Ḳurʾân (tamamlanmamış); el-Münaḳḳaḥâtü’l-meşrûḥa (meânî ve beyâna dair olan bu eserin Süleymaniye Kütüphanesi’nde yazmaları vardır: Lâleli, nr. 2918, 2191/I; Reîsülküttâb, nr. 1169/18; Süleymaniye, nr. 914/3); Şerḥu Mülteḳa’l-ebḥur; Ḥaḳāʾiḳu’l-uṣûl; Netâʾicü’l-eẕhân fî ʿilmi’l-kelâm; Telḫîṣü’ṭ-ṭarîḳati’l-Muḥammediyye (, II, 656); Telḫîṣu Ravżati’l-ʿulemâʾ (, I, 361); Telḫîṣü’ṣ-Ṣıḥâḥ. Bu sonuncu eser Muḫtârü’ṣ-Ṣıḥâḥ’tan daha faydalı olmasına rağmen meşhur olmamıştır (, II, 1073).


BİBLİYOGRAFYA

, II, 523.

, I, 454, 928; II, 1073, 1111, 1814.

, II, 267.

, I, 359.

, I, 361; II, 631, 656, 657.

Bu madde TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 1991 yılında İstanbul’da basılan 4. cildinde, 287 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde okumak ister misiniz?
BAŞKA BİR MADDE GÖSTER