BEDÂYİU’l-VEKĀYİ‘ - TDV İslâm Ansiklopedisi

BEDÂYİU’l-VEKĀYİ‘

بدايع الوقايع
BEDÂYİU’l-VEKĀYİ‘
Müellif: ADNAN KARAİSMAİLOĞLU
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
Baskı Tarihi: 1992
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 04.12.2021
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/bedayiul-vekayi
ADNAN KARAİSMAİLOĞLU, "BEDÂYİU’l-VEKĀYİ‘", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/bedayiul-vekayi (04.12.2021).
Kopyalama metni

890’da (1485) Herat’ta dünyaya gelen ve XVI. yüzyılın başlarında bu şehrin önemli simalarından biri olan Vâsıfî, müşahede ettiği olayları 1530’da Taşkent’te yazdığı bu eserinde alelâde bir vatandaş gözüyle sade ve anlaşılır bir ifadeyle anlatmaktadır. 1507’de Şeybânîler’in, 1510’da Safevîler’in Herat’ı işgal etmeleri sırasında halkın çektiği yoksulluk ve sıkıntıları da aynı şekilde dile getirmektedir.

Herat’ın Safevîler tarafından işgalinde Sünnî halkın uğradığı baskılar sonucu şehirden ayrılarak 1512’de Mâverâünnehir’e, daha sonra Semerkant, Buhara ve Taşkent’e giden Vâsıfî, Herat’ın ve gittiği diğer şehir ve bölgelerin sosyal, kültürel hayatını ayrıntılarıyla eserine aktarmıştır. Olaylar ve şahıslar hakkında çok sayıda hikâyeyi ihtiva eden Bedâyiʿu’l-veḳāyiʿ Uluğ Bey, Ali Şîr Nevâî, Câmî, Hilâlî, Benâî gibi birçok idareci, edip, şair ve sanatkârdan söz eder. Nevâî’nin karakteriyle ilgili hikâyeler oldukça dikkat çekicidir. Eserde İbn Sînâ hakkında on beş kadar efsanevî hikâye, Vâsıfî’nin birçok şiiriyle bazı şairlerin şiirleri de yer almaktadır.

Rus bilginlerinden A. N. Boldyrev Bedâyiʿu’l-veḳāyiʿi yirmi beş yazma nüshadan faydalanarak neşre hazırlamıştır (I-II, Moskova 1961). Eser 1825’te Dilâver Hâce adlı bir kişi tarafından Nevâdirü’l-hikâyât adıyla Özbek Türkçesi’ne çevrilmiştir. Boldyrev çalışmasında bu tercümeden de faydalandığını ifade etmektedir.


BİBLİYOGRAFYA

Vâsıfî, Bedâyiʿu’l-veḳāyiʿ (nşr. A. N. Boldyrev), Moskova 1961 ⟶ Tahran 1972.

, I/1, s. 373; I/2, s. 1301.

, s. 501-502.

A. N. Boldyrev, “Çağdaşlarının Hikâyelerinde Nevaî” (trc. Rasime Uygun), 1956, s. 197-237.

Bu madde TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 1992 yılında İstanbul’da basılan 5. cildinde, 297 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde okumak ister misiniz?
BAŞKA BİR MADDE GÖSTER