BEDEL

البدل
BEDEL
Müellif: M. YAŞAR KANDEMİR
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
İlk Yayın Tarihi: 1992
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 20.09.2019
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/bedel--hadis
M. YAŞAR KANDEMİR, "BEDEL", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/bedel--hadis (20.09.2019).
Kopyalama metni

Bir haberin kaynağına en kısa yoldan varmak, bir başka deyişle haberin meydana geldiği zaman ile kayda geçtiği zaman arasındaki vasıtaları en aza indirmek, muhaddislerin fazlaca önem verdikleri bir konu olmuştur. Haberin muhtevasındaki hata ihtimalini ortadan kaldırmayı hedef alan âlî isnadın beş türünden biri olan nisbî ulüvvün muvafakat, müsâvat, musâfaha ve bedel adlı dört çeşidi vardır. Genel olarak Kütüb-i Sitte’nin veya diğer önemli hadis kitaplarından birinin müellifine en kısa isnadla yaklaşma şekillerini ifade eden nisbî ulüvvün bir kolu olan bedel (ibdâl), söz konusu müelliflerden birinin şeyhinin şeyhine, zincirinde daha az râvi bulunan bir başka senedle varmak demektir. Meselâ İmam Müslim’in Yahyâ-Mâlik-Nâfi‘-İbn Ömer senediyle rivayet ettiği bir hadisi, bir başka muhaddisin değişik ve daha kısa bir senedle Müslim’in şeyhinin şeyhi olan Mâlik’ten rivayet etmesi halinde bu sened Müslim’in senedinden daha âlî olur. Bu ikinci senedde Mâlik’ten rivayet eden zat, Müslim’in şeyhi olan Yahyâ’dan bedel kabul edilir.

Bu konuda Ebü’r-Rebî‘ el-Kelâ‘î’nin dört cüzden ibaret olduğu söylenen el-Ebdâl’i, İbn Teymiyye’nin el-Ebdâl ve’l-ʿavâlî’si, İbn Hacer el-Askalânî’nin el-Ebdâl ve’l-avâlî min Ebî Dâvûd et-Tayâlisî, Ebdâlü ʿAbd b. Humeyd ve muvâfakātühû, el-Ebdâlü’l-ʿavâlî ve’l-muvâfakāti’l-hisân min Müsnedi’d-Dârimî ʿAbdillâh b. Abdirrahmân, el-Ebdâlü’s-safiyyât mine’s-sekafiyyât ve el-Ebdâlü’l-ʿaliyyât mine’l-hileʿiyyât’ı bulunmaktadır.


BİBLİYOGRAFYA

, s. 258-259.

, XXIII, 137.

, II, 165-166.

a.mlf., Naẓmü’l-ʿiḳyân fî aʿyâni’l-aʿyân (nşr. Philip K. Hitti), New York 1927 ⟶ Beyrut, ts. (el-Mektebetü’l-ilmiyye), s. 50.

 , I, 337.

Şâkir Mahmûd Abdülmün‘im, İbn Ḥacer el-ʿAsḳalânî, Bağdad 1978, I, 428.

Ahmed Muhammed Şâkir, el-Bâʿis̱ü’l-ḥas̱îs̱, Kahire 1377/1958, s. 163.

 , Mukaddime, I, 195.

Talât Koçyiğit, Hadis Istılahları, Ankara 1980, s. 57.

Abdullah Aydınlı, Hadis Istılahları Sözlüğü, İstanbul 1987, s. 40.

Bu madde ilk olarak 1992 senesinde İstanbul'da basılan TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 5. cildinde, 300 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde gösterilmektedir.