BEDREDDİN el-BİHÂRÎ - TDV İslâm Ansiklopedisi

BEDREDDİN el-BİHÂRÎ

بدر الدين البحاري
BEDREDDİN el-BİHÂRÎ
Müellif: KHALIQ AHMAD NIZAMI
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
Baskı Tarihi: 1992
Erişim Tarihi: 23.04.2024
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/bedreddin-el-bihari
KHALIQ AHMAD NIZAMI, "BEDREDDİN el-BİHÂRÎ", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/bedreddin-el-bihari (23.04.2024).
Kopyalama metni

Aslen Uttar Pradeş eyaletindeki Meerut şehrinde doğdu. Büyük dedesi Şeyh Fahreddin Zâhid (ö. 704/1304) orada büyük bir tasavvufî merkez kurmuş ve Şah Velâyet namıyla meşhur olmuştu. Dedesi Şeyh Şehâbeddin Hakgû, dinî görüşlerini tenkit ettiği Muhammed b. Tuğluk (1325-1351) tarafından öldürüldü. Pîr Bedr ve Bedr-i Âlem diye de anılan Şeyh Bedreddin mânevî terbiyesini babası Fahreddin ile Sühreverdî şeyhi Seyyid Celâleddin Buhârî’den aldı. Şeyh Şerefeddin Yahyâ onu Bihâr’a davet ettiyse de ancak onun vefatından sonra 782’de (1380) oraya ulaşabildi. İlk evliliğini Bihârlı bir Hindu kadınla yaptı, daha sonra da Kanpûr hânedanı ile evlilik bağı kurdu. Doğu Bengal’deki seyahatleri sırasında çok sayıda Hindu denizcisinin ihtidâsına vesile oldu. Ayrıca Sonargaon’da İslâm hâkimiyetinin kurulmasında katkıda bulundu. Çhoti Dergâh adıyla tanınan kabrinin bulunduğu Bihâr’da 27 Receb 844’te (22 Aralık 1440) vefat etti.

Pîr Bedr’in zaman zaman kaldığı Çitagong’daki çilehânesi şehrin koruyucusu olarak telakki edilmekte olup Hindu ve müslüman denizcilerce ziyaret edilmektedir. Dergâh yakınındaki bir cami ve bir su deposu da onun adını taşımaktadır. Bedr, Bengal’de Sonargaonlu Penç Pîr ile “sular hâkimiyeti”ni paylaşma şerefine sahip idi. Bengal denizcileri denize açılırken şöyle niyazda bulunurlardı: “Allah, Nebî, Penç Pîr, Bedr, Bedr!” Denizler ve nehirler üzerindeki mânevî hâkimiyet onun ailesinin ruhanî bir vasfı olarak kabul edilmektedir. Nitekim büyük dedesi Fahreddin Zâhid’in Yamuna nehrine gömülmek üzere olan bir grubu kurtardığı rivayet edilir.


BİBLİYOGRAFYA

Muhammed Gavsî, Gülzâr-ı Ebrâr, Asiatic Society of Bengal, Ivanow 97, vr. 14.

Abdülhak ed-Dihlevî, Aḫbârü’l-aḫyâr, Delhi 1309, s. 129.

Gulâm Muînüddin, Meʿâricü’l-vilâye (K. A. Nizami özel kütüphanesinde), II, 536.

, III, 38.

Ubeydülhak, Teẕkire-i Evliyâ-i Benġāle, Noakhali 1931, s. 64-72.

, I/3 (1873), s. 302-303.

K. A. Nizami, “Badr”, , I, 868-869.

Bu madde TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 1992 yılında İstanbul’da basılan 5. cildinde, 330-331 numaralı sayfalarda yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde okumak ister misiniz?
BAŞKA BİR MADDE GÖSTER