CAHD

الجحد
CAHD
Müellif: AHMET SAİM KILAVUZ
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
İlk Yayın Tarihi: 1993
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 17.09.2019
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/cahd
AHMET SAİM KILAVUZ, "CAHD", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/cahd (17.09.2019).
Kopyalama metni

Cahd sözlükte “bir şeyi bildiği halde kabullenmeyerek inkâr etmek” mânasına gelir. Bu inkâr, doğruluğu kalben tasdik edilen bir hükmün yanlış olduğunu ileri sürmek şeklinde olabileceği gibi yanlış bilinen bir hususun doğru olduğunu iddia etmek şeklinde de olabilir. Hangi şekilde olursa olsun netice itibariyle cahd insanın realiteye uygun olan, yani duyuların ve aklın verilerine dayanan kesin hükmün aksini savunarak kasten gerçeğe karşı tavır alması ve onu kabullenmekten kaçınmasıdır. Cahd ile inkâr ve küfür kelimeleri arasında anlam benzerliği bulunmakla beraber bazı farklar da vardır. İnkâr, bilgisizliğin sonucu olarak bir hükmü tasdik ve itiraf etmemek, cahd ise bilerek ve inat göstererek gerçeği kabullenmemektir. Küfür de ister bilerek ister bilmeyerek olsun inkârın her türüne verilen genel bir addır.

Kur’ân-ı Kerîm’de on iki yerde tekrarlanan cahd, bir âyette “ilâhî nimete karşı gösterilen nankörlük” (en-Nahl 16/71), diğerlerinde ise “Allah’ın âyetlerini bile bile görmemezlikten gelmek” anlamını ifade etmektedir. “Allah’ın âyetleri” vahiy ürünü olan Kur’an mânasına alındığı gibi Allah’ın varlığına, birliğine, eşsiz kudretine delâlet eden nesneler ve tabiat olayları, ayrıca nübüvvetin gerçekliğini belgeleyen mûcizeler anlamında da kullanılmıştır. Bu âyetlerin söz konusu ettiği inkârcılar ahdini bozan, fesat çıkaran, kâfir, zâlim ve nankör kimseler diye vasıflandırılır (bk. , “cḥd” md.). Cahd muhtelif hadislerde de aynı mânalarla birlikte “hukukî ve ahlâkî bir hükmü bile bile inkâr etmek” anlamında da kullanılmıştır (bk. , “cḥd” md.).

Kur’ân-ı Kerîm’de Ehl-i kitab’ın, özellikle yahudilerin son peygamberin geleceğinden haberdar oldukları ve Hz. Muhammed’in hak peygamber olduğunu bildikleri halde onu inkâr ettikleri haber verilir (meselâ bk. el-Bakara 2/146). Bu gerçeği belirtmek amacıyla olmalıdır ki bazı İslâmî eserlerde yahudilerden cuhûd (câhidin [inkârcı] çoğulu) diye söz edilmiştir.


BİBLİYOGRAFYA

, “caḥd” md.

, “cḥd” md.

, “cḥd” md.

, “caḥd” md.

, “cḥd” md.

, “cḥd” md.

, “cḥd” md.

, “caḥd” md.

Muhammed İsmâil İbrâhim, Muʿcemü’l-elfâẓ ve’l-aʿlâmi’l-Ḳurʾâniyye, Kahire, ts. (Dârü’l-fikri’l-Arabî), “caḥd” md.

, III, 200; XII, 205; XVIII, 15.

, IX, 54.

Henrico Lammens el-Yesûî, Ferâʾidü’l-luġa fi’l-furûḳ, Beyrut 1889, I, 54.

Muhammed Tâhir b. Âşûr, Tefsîrü’t-taḥrîr ve’t-tenvîr, Tunus 1984, XII, 105.

Bu madde ilk olarak 1993 senesinde İstanbul'da basılan TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 7. cildinde, 15 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde gösterilmektedir.