DAĞFEL b. HANZALE

دغفل بن خنظلة
DAĞFEL b. HANZALE
Müellif: MUSTAFA ZEKİ TERZİ
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
İlk Yayın Tarihi: 1993
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 02.04.2020
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/dagfel-b-hanzale
MUSTAFA ZEKİ TERZİ, "DAĞFEL b. HANZALE", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/dagfel-b-hanzale (02.04.2020).
Kopyalama metni

Asıl adının Hacer, lakabının Dağfel olduğu da söylenmektedir. Hayatı hakkında fazla bilgi yoktur. Mevcut bilgilerin de daha çok onun sahâbî olup olmadığı hususunda yoğunlaştığı görülmektedir. Buhârî, Ahmed b. Hanbel, Tirmizî gibi muhaddisler Dağfel’in sahâbî olmadığını ve Hz. Peygamber’den hadis rivayet etmediğini belirtmekte, Berdîcî ile İbn Hibbân ise onun sahâbî olduğunda şüphe etmemektedirler. Halîfe b. Hayyât, Dağfel’i Basralı tâbiîn arasında zikreder. Ancak hayatı hakkındaki bilgilerin sahâbe tabakatına dair eserlerde yer almasından, müelliflerin onun sahâbî olduğunu kabul ettikleri anlaşılmaktadır.

Dağfel’in ensâb konusunda ileri derecede bilgiye sahip olduğu söylenebilir. İbn Sîrîn onun âlim olduğunu, ancak nesep konusundaki bilgisinin daha ağır bastığını söylemekte, aynı hususu İbn Sa‘d da ifade etmektedir. Emevî Halifesi Muâviye b. Ebû Süfyân bu bilgisi dolayısıyla onu oğlu Yezîd’e hoca tayin etmiştir.

Dağfel b. Hanzale, Hâricîler’le yapılan Devlâb (Dûlâb) Savaşı’nda ölmüştür.

Eserleri. 1. es-Sîre ʿan Daġfel eş-Şeybânî. Geçmiş milletler ve hükümdarların kıssalarını anlatarak başta hükümdarlar olmak üzere devlet adamlarının bunlardan ibret almalarını, böylece ülkelerini hak ve adaletten ayrılmadan idare etmelerini sağlamak için yapılan tavsiye ve nasihatleri ihtiva eden siyâsetnâme (siyerü’l-mülûk) türünde bir eserdir. Dağfel’e aidiyeti tartışmalı olan bu eserin 549 (1154) yılında istinsah edilen birinci cüzünün bir nüshası, baştan iki sayfası eksik ve çok yıpranmış halde Milano Ambrosiana Kütüphanesi’nde bulunmaktadır (G3, vr. 1b-64a).

2. Kitâbü’t-Teẓâfür ve’t-tenâṣur. Muâviye’nin huzurunda yapılan yedi sohbeti ihtiva etmektedir. Bu eserden yapılan bir iktibas, içinde on yedi risâlenin yer aldığı et-Tuḥfetü’l-behiyye’nin Kelimât muḫtâre adlı üçüncü risâlesinde yer almaktadır (İstanbul 1302, s. 38).

Dağfel’in ayrıca günümüze ulaşmayan et-Teşcîr adında bir eseri daha bulunduğu belirtilmektedir (Sezgin, I, 264).


BİBLİYOGRAFYA

, I, 273, 304, 317; II, 80, 253.

Berdîcî, Ṭabaḳātü’l-esmâʾi’l-müfrede (nşr. Sekîne eş-Şihâbî), Dımaşk 1987, s. 50.

, s. 101.

, I, 477-479.

, VIII, 198-205.

, II, 160-161.

a.mlf., el-Kâmil, IV, 195.

, II, 388-389.

a.mlf., Tehẕîbü’t-Tehẕîb, III, 210-211.

, I, 101.

, III, 118-119.

, I, 263-264.

Ö. Löfgren, “Dağfal und Di’bil als Gevährsmänner der Südarabischen Sage”, Studi Orientalistici in onore Di Giorgio Levi Della Vida, Roma 1956, II, 94-101.

Bu madde ilk olarak 1993 senesinde İstanbul'da basılan TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 8. cildinde, 403-404 numaralı sayfalarda yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde gösterilmektedir.