DEBÂ - TDV İslâm Ansiklopedisi

DEBÂ

دبا
Müellif:
DEBÂ
Müellif: MUSTAFA AĞIRMAN
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
Baskı Tarihi: 1994
Erişim Tarihi: 02.03.2024
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/deba
MUSTAFA AĞIRMAN, "DEBÂ", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/deba (02.03.2024).
Kopyalama metni

Uman sahilinde Hint ve Afrika sahillerine açılan ticarî bakımdan hareketli liman şehirlerinde, bu arada Debâ’da çok sayıda zenci, Fars, Belûcî ve Hintli yaşamaktaydı. Debâ şehrinde aynı zamanda Câhiliye devrinin meşhur panayırlarından birisi kurulurdu. Receb ayının son gününde başlayan bu panayırda Arap yarımadasının ve deniz aşırı ülkelerin malları alınır ve satılırdı. İslâm öncesinde Uman bölgesine hâkim olan Cülendâ b. Müstekbir, diğer panayırlarda olduğu gibi Debâ panayırında da vergi tahsil ederdi. Hz. Peygamber, gençliğinde yaptığı ticarî seyahatlerinden birinde Muşakkar panayırına iştirak ettiğini söylemektedir ki (, IV, 206) muhtemelen ticaret kervanlarının güzergâhında bulunan Debâ panayırına da uğramıştır.

İslâm dini Arabistan’da süratle yayılmaya başlayınca Debâ’da oturan Ezd kabilesi mensupları, Ebû Sufre el-Atekî başkanlığında bir heyetle Medine’ye giderek Hz. Peygamber’e İslâmiyet’i kabul ettiklerini bildirdiler. Hz. Peygamber kendilerine zekât âmili olarak Huzeyfe b. Yemân’ı gönderdi ve ona zekât esaslarını ihtiva eden bir mektup verdi.

Hz. Peygamber’in vefatından sonra baş gösteren irtidad olaylarında bir kısım Debâlılar da Lakīt b. Mâlik Zü’t-tâc önderliğinde irtidad ettiler. Halife Hz. Ebû Bekir bunların üzerine İkrime b. Ebû Cehil kumandasında bir ordu gönderdi. İslâm ordusu irtidad hareketini bastırıp Debâ’yı yeniden İslâm ülkesinin topraklarına kattı.

Bugün, Birleşik Arap Emirlikleri’nde Füceyre’ye doksan kilometre mesafede bulunan Debâ, bir tarım ve balıkçılık merkezidir.


BİBLİYOGRAFYA

, IV, 206.

, V, 527; VII, 101.

, s. 265-266.

, s. 399.

, s. 60.

, III, 249, 258, 315, 317, 340.

, s. 71, 93.

, I, 539.

, II, 435-436.

, I, 174; IV, 200-203, 441.

, II, 996-1009.

a.mlf., “Hz. Peygamber’in İslâm Öncesi Seyahatleri” (trc. Abdullah Aydınlı), , sy. 4 (1980), s. 332-337.

Bu madde TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 1994 yılında İstanbul’da basılan 9. cildinde, 61 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde okumak ister misiniz?
BAŞKA BİR MADDE GÖSTER