EBÛ TÂŞFÎN II - TDV İslâm Ansiklopedisi

EBÛ TÂŞFÎN II

أبو تاشفين
Müellif:
EBÛ TÂŞFÎN II
Müellif: MEHMET ÖZDEMİR
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
Baskı Tarihi: 1994
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 20.04.2021
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/ebu-tasfin-ii
MEHMET ÖZDEMİR, "EBÛ TÂŞFÎN II", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/ebu-tasfin-ii (20.04.2021).
Kopyalama metni

752’de (1351) Nedroma’da doğdu ve gençliğini burada geçirdi. Sultan Ebû Sâbit’in (1348-1352) Merînîler karşısında tutunamayarak Tunus’a kaçması üzerine, Merinî Sultanı Ebû İnân tarafından zâhid bir insan olan dedesi Ebû Ya‘kūb ile birlikte Fas’a gönderildi ve burada kendilerine çok iyi muamele edildi. Ebû Tâşfîn, babası II. Ebû Hammû’nun Tilimsân’a dönerek Abdülvâdîler’in başına geçmesi üzerine Fas’tan Tilimsân’a döndü (760/1359) ve veliaht tayin edildi. Ancak Ebû Tâşfîn tahtın normal şekilde boşalmasını beklemeyip babasını ve kardeşlerini Oran şehrinde hapsettirerek hükümdarlığını ilân etti (1388). Babası II. Ebû Hammû bir süre sonra hapisten kurtulup Tilâmsân’a döndü, oğlu ile görüşüp tahttan feragat ettiğini bildirerek hacca gitmek için izin istedi ve Ebû Tâşfîn’in verdiği bir gemiyle yola çıktı. Fakat yolda gemideki muhafızları çeşitli vaadlerle kandırıp Bicâye’de karaya çıktı ve Tilimsân’a dönerek tahtı tekrar ele geçirdi (790/1388). Bu gelişmeler üzerine Fas’a iltica eden Ebû Tâşfîn, Merînîler’den sağladığı kuvvetlerle Tilimsân üzerine yürüdü. Gırân’da meydana gelen savaşta babası II. Ebû Hammû yenildi ve öldürüldü. Böylece Ebû Tâşfîn tahtı tekrar ele geçirdi (1 Zilhicce 791 / 21 Kasım 1389). Ebû Tâşfîn Merînîler’in himayesinde tahta çıktığı için onlara tâbi olarak adına hutbe okuttu ve para bastırdı. 17 Receb 795 (29 Mayıs 1393) tarihinde ölen Ebû Tâşfîn’in kabri Brosselard tarafından Tilimsân’daki eski bir hisar mezarlığında tesbit edilmiştir. Ebû Tâşfîn son derece ihtiraslı, gaddar ve sefih bir insandı. Hatalarını unutturmak için güzel sanatları ve edebiyatı teşvik ve himaye etmiştir. Mevlid kandilleri babasının zamanında olduğu gibi onun döneminde de büyük törenlerle kutlanmıştır.


BİBLİYOGRAFYA

İbnü’l-Furât, Târîḫ, Beyrut 1936-42, IX, 354.

, VI, 343-344.

M. C. Brosselard, Mémoire Epigraphique et historique sur les tombeaux, des Emirs Beni Zeiyan, Paris 1876, s. 73.

Ahmed b. Hâlid en-Nâsırî, el-İstiḳṣâ (nşr. Ca‘fer en-Nâsırî – Muhammed en-Nâsırî), Dârülbeyzâ 1954-56, IV, 76.

, IV, 115-116.

Abdülhamîd Hâciyât, Ebû Ḥammû Mûsâ ez-Zeyyânî: Ḥayâtühû ve âs̱âruh, Cezayir 1394/1974, s. 144-155.

Âdil Nüveyhiz, Muʿcemü aʿlâmi’l-Cezâʾir, Beyrut 1400/1980, s. 57.

Abdurrahman el-Cîlânî, Târîḫu’l-Cezâʾiri’l-ʿâm, Beyrut 1400/1980, II, 188-189.

Muhammed b. Amr et-Tammâr, Tilimsân ʿabre’l-ʿuṣûr: Devrühâ fî siyâse ve ḥaḍâreti’l-Cezâʾir, Cezayir 1984, s. 199-203.

A. Bel, “Ebû Taşfîn”, , IV, 54.

a.mlf., “Abū Tās̲h̲ufīn II”, , I, 155.

G. Marçais, “ʿAbd al-Wādids”, a.e., I, 93.

Bu madde TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 1994 yılında İstanbul’da basılan 10. cildinde, 240-241 numaralı sayfalarda yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde okumak ister misiniz?
BAŞKA BİR MADDE GÖSTER