EBÜ’l-MÜEYYED-i BELHÎ - TDV İslâm Ansiklopedisi

EBÜ’l-MÜEYYED-i BELHÎ

أبو المؤيّد بلخي
Müellif:
EBÜ’l-MÜEYYED-i BELHÎ
Müellif: ORHAN BİLGİN
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
Baskı Tarihi: 1994
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 06.05.2021
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/ebul-mueyyed-i-belhi
ORHAN BİLGİN, "EBÜ’l-MÜEYYED-i BELHÎ", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/ebul-mueyyed-i-belhi (06.05.2021).
Kopyalama metni

Hayatı hakkında bilgi yoktur. Bazı kaynaklardaki (Târîḫ-i Sîstân, s. 35; Bel‘âmî, s. 40) kayıtlardan IV. (X.) yüzyılın ilk veya ikinci yarısında yaşadığı anlaşılmaktadır.

Eserleri. Ebü’l-Müeyyed’in eserleri hakkında da kaynaklarda pek az bilgi vardır. Sadece adları günümüze kadar gelebilen bu eserler şunlardır:

1. Şâhnâme-i Büzürg. Şâhnâme-i Müʾeyyedî veya Şâhnâme-i Bü’l-Müʾeyyed adlarıyla da anılan bu eserinden dolayı Müeyyed-i Belhî ilk şehnâme yazanlar arasında yer almaktadır. Dakīkī’nin manzum şehnâmesine kaynaklık eden eserin yalnız küçük bir parçası günümüze kadar gelmiştir.

2. ʿAcâʾibü’l-büldân. ʿAcâʾibü’l-ber ve’l-baḥr adıyla da bilinen eser coğrafya ile ilgilidir. Kara ve denizlerdeki olağan üstü varlık ve olayları anlatan kitap Sâmânîler’den Nûh b. Mansûr’a (976-997) ithaf edilmiştir.

3. Yûsuf u Züleyḫâ. İran edebiyatında bu konuda yazılan ilk mesnevidir.

4. Kitâb-ı Gerşâsb. Bu eser de Esedî-i Tûsî’nin (ö. 465/1073) Gerşâsbnâme’sinin kaynağını oluşturmuştur.


BİBLİYOGRAFYA

Târîḫ-i Sîstân (nşr. Bahâr), Tahran 1314 hş., s. 13-14, 16-17, 35-37.

Keykâvûs b. İskender, Ḳābūs-nāme (nşr. R. Levy), London 1951, s. 6.

İbn İsfendiyâr, Târîḫ-i Ṭaberistân (nşr. Abbas İkbâl), Tahran 1324 hş./1945, s. 18.

Avfî, Lübâb (nşr. Saîd-i Nefîsî), Tahran 1335 hş., s. 264.

Hidâyet, Mecmaʿu’l-fuṣaḥâ, Tahran 1295, I, 81.

Bahâr, Sebkşinâsî, Tahran 1321 hş., II, 8, 18-24.

, I, 401-403, 611-612.

a.mlf., Ḥamâse-serâyî der Îrân, Tahran 1324 hş./1945, s. 91-94.

, s. 150, 152-154, 165, 179, 461, 633.

a.mlf., Târîḫ-i Edebiyyât-ı Îrân (trc. Îsâ Şihâbî), Tahran 1354, s. 243, 246, 250, 268, 275, 317.

G. Lazard, “Abu’l-Muʾayyed-i Belhî”, Yâdnâme-i Jan Rypka, Prag 1967, s. 95-101.

a.mlf., “Abu’l-Moʾayyad Balḵī”, , I, 340.

, I, 28.

Bu madde TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 1994 yılında İstanbul’da basılan 10. cildinde, 337-338 numaralı sayfalarda yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde okumak ister misiniz?
BAŞKA BİR MADDE GÖSTER