el-ÂSÂR

الآثار
el-ÂSÂR
Müellif: İSMAİL LÜTFİ ÇAKAN
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
İlk Yayın Tarihi: 1991
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 09.04.2020
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/el-asar
İSMAİL LÜTFİ ÇAKAN, "el-ÂSÂR", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/el-asar (09.04.2020).
Kopyalama metni
Fıkıhta olduğu gibi hadiste de imam kabul edilen Muhammed b. Hasan eş-Şeybânî bu eserinde hocası Ebû Hanîfe’den rivayet ettiği merfû, mevkuf ve mürsel hadisleri fıkıh bablarına göre tasnif etmiştir. Ebû Hanîfe dışında yirmi kadar hocadan aldığı bazı rivayetlere de kitabında yer vermiştir. Daha önceleri fıkıh kitapları içinde bulunan bu hadisleri müstakil bir eserde toplaması İmam Muhammed’in tenkide uğramasına sebep olmuştur. Şeybânî rivayetleri kaydettikten sonra çok defa, “Muhammed dedi ki biz bu görüşü benimsemekteyiz; zaten bu, Ebû Hanîfe’nin görüşüdür” diyerek veya-varsa- itirazlarını ve benimsediği görüşü delilleriyle zikrederek kendi fıkhî kanaatlerini ortaya koymaktadır. el-Âsâr bu muhtevasıyla klasik hadis kitaplarından ayrılmakta, tartışmalı bir fıkıh kitabı görünümü kazanmaktadır.

Yazma nüshalarının hemen bütün dünya kütüphanelerinde bulunması el-Âsâr’ın bilhassa Hanefî muhitlerde gördüğü ilginin bir delilidir. İstanbul’da Beyazıt Devlet (nr. 1853; Veliyyüddin Efendi, nr. 466), Millet (Feyzullah Efendi, nr. 644), Süleymaniye (Yenicami, nr. 568; Lâleli, nr. 798), Selim Ağa (nr. 275), Köprülü (nr. 233) ve daha birçok kütüphanede muhtelif yazma nüshaları mevcuttur. Ebü’l-Hasenât Abdülhay el-Leknevî’nin kısa bir takdimi ile 152 sayfa olarak Leknev’de (1883, 1312/1894) taşbaskı usulüyle tabedilmiştir. Daha sonra Lahor’da (1309 ve 1328 yıllarında, 336 sayfa olarak) basılmıştır. Fihristleri dışında 640 sayfa tutan I. cildinin yeni bir baskısı Ebü’l-Vefâ el-Efgānî tarafından Pakistan’da gerçekleştirilmiştir (1385/1965).

el-Âsâr’a bilhassa Hindistan âlimleri tarafından ta‘lik ve şerhler yazılmıştır. Bunlar arasında, Abdülbârî b. Abdülvehhâb el-Ensârî’nin et-Taʿlîku’l-muhtâr ʿalâ Kitâbi’l-Âsâr’ı, Abdülazîz b. Abdürreşîd’in Feyzü’s-settâr fî şerhi Kitâbi’l-Âsâr’ı ve Mehdî Hasan Şahcihanpûrî’nin Kalâʿidü’l-ezhâr şerhu Kitâbi’l-Âsâr’ı anılmaya değer çalışmalardır. Ayrıca İbn Hacer el-Askalânî’nin el-Îsâr bi maʿrifeti ruvâti’l-Âsâr’ını zikretmek gerekir. Keşfü’z-zunûn’da (II, 1384) Tahâvî’nin el-Âsâr’a şerh yazmış olduğuna dair bir kayıt varsa da bu şerhi tesbit etmek mümkün olmamıştır.

BİBLİYOGRAFYA
Kettânî, er-Risâletü’l-müsteṭrafe, s. 42; Abdülhay el-Hasenî, Nüzhetü’l-ḫavâṭır, VII, 216; a.mlf., es-Sekafetü’l-İslâmiyye fi’l-Hind (nşr. Ebü’l-Hasan Ali en-Nedvî), Dımaşk 1403/1983, s. 157, 393, 396; Tehânevî, Kavâʿid fî ulûmi’l-hadîs, Beyrut 1972, s. 210, 343; M. Zâhid el-Kevserî, Bulûgu’l-emânî, Humus 1969, s. 85; Brockelmann, GAL, I, 171; Suppl., I, 291; II, 76; Sezgin, GAS, I, 430; Serkîs, Muʿcem, II, 1163; Müneccid, Muʿcem, II, 86.
Bu madde ilk olarak 1991 senesinde İstanbul'da basılan TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 3. cildinde, 460 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde gösterilmektedir.