ESEDULLĀH-ı KİRMÂNÎ

أسد الله كرماني
Müellif:
ESEDULLĀH-ı KİRMÂNÎ
Müellif: ALİ ALPARSLAN
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
İlk Yayın Tarihi: 1995
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 04.04.2020
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/esedullah-i-kirmani
ALİ ALPARSLAN, "ESEDULLĀH-ı KİRMÂNÎ", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/esedullah-i-kirmani (04.04.2020).
Kopyalama metni

İran’da Kirmanşah’ta doğdu. Aklâm-ı sitteyi aynı zamanda devrinin âlimlerinden olan Şeyh Muhammed-i Kirmânî’den meşkederek icâzetnâme aldı. Devhatü’l-küttâb’ın onu İbn Mukle’nin talebeleri arasında göstermesi doğru değildir. Hayatı hakkında pek az bilgi veren kaynaklar çok usta bir hattat olduğu, Anadolu’ya gelip yerleştiği ve ünlü Türk hattatı Ahmed Şemseddin Karahisârî’nin yetişmesinde rolü bulunduğu hususunda birleşirler. Nitekim Ahmed Karahisârî çok defa eserlerinin altına “min telâmîz-i Seyyid Esedullāh-ı Kirmânî” veya “min tilmîz-i Esedullāh-ı Kirmânî” şeklinde imza atarak hocasının adını zikretmiştir (bk. En‘am, TSMK, III. Ahmed, nr. 3654).

Esedullāh-ı Kirmânî Yâkūt el-Müsta‘sımî mektebine bağlı olmakla birlikte sanat bakımından ondan daha ileride bir hattattır. Öğrencisi olan Ahmed Karahisârî de onu aşmış, hatta kendi ekolünü kurarak Anadolu’da Yâkūt’un üslûbunu büyük bir maharetle temsil etmiştir.

Menâkıb-ı Hünerverân, hattatın nesta‘lik yazıyı küçük yaşında önce Ali Herevî’den (ö. 951/1544), daha sonra da Abdürrahîm-i Hârizmî’den öğrendiğini kaydederse de Kirmânî Ali Herevî’den önce yaşadığı için ondan ders alması mümkün görünmemektedir. İran ve Anadolu’da birçok hattatın yetişmesinde önemli rol oynayan Esedullāh-ı Kirmânî’nin yazılarında metanet ve keskinlik hâkimdir.


BİBLİYOGRAFYA

, s. 24, 49, 58.

, s. 9.

, s. 113.

Habîb, Hat ve Hattâtân, İstanbul 1306, s. 59.

, s. 24, 25.

, I, 64.

Habîbullah Fezâilî, Aṭlas-ı Ḫaṭ, İsfahan 1391 hş., s. 243.

Bu madde ilk olarak 1995 senesinde İstanbul'da basılan TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 11. cildinde, 370-371 numaralı sayfalarda yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde gösterilmektedir.