EYÜP SULTAN CAMİİ KÜTÜPHANESİ

EYÜP SULTAN CAMİİ KÜTÜPHANESİ
Müellif: İSMAİL E. ERÜNSAL
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
İlk Yayın Tarihi: 1995
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 24.07.2019
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/eyup-sultan-camii-kutuphanesi
İSMAİL E. ERÜNSAL, "EYÜP SULTAN CAMİİ KÜTÜPHANESİ", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/eyup-sultan-camii-kutuphanesi (24.07.2019).
Kopyalama metni

Fetihten sonra İstanbul’da kurulan ilk kütüphanelerden biridir. Eyüp Sultan Külliyesi’ne ait vakfiyede buradaki kitapların korunması için bir görevlinin tayin edilmesi istendiğine göre (Eyüp Külliyesi Vakfiyesi, s. 83, 84) bu kütüphane de Süleymaniye Camii Kütüphanesi gibi içinde yer aldığı külliyenin tamamlanmasından bir süre sonra faaliyete geçebilmiştir. Ancak eldeki bazı kayıtlardan bu sürenin pek uzun olmadığı anlaşılmaktadır. Devrin vezîriâzamı Karamânî Mehmed Paşa’nın 884’te (1480) bu kütüphaneye kitap vakfetmesi de bu görüşü doğrulamaktadır. Külliyenin kurulmasından otuz yıl sonra hazırlanan 894-895 (1489-1490) yıllarına ait Eyüp vakfı muhasebe bilançosunda Fakih adlı bir şahsın camide hâfız-ı kütüb olup günlük 1 akçe ücret aldığı bildirilmektedir (Barkan, XXIII/1-2, s. 375).

Eyüp Sultan Külliyesi vakfiyesinde kütüphanenin işleyişiyle ilgili şartlar bulunmadığı gibi kütüphaneye konulan kitapların adları ve sayısı da verilmediğinden koleksiyonun hacmi ve niteliği bilinmemektedir. Vakfiyede yer almamakla birlikte bir muhasebe kaydında caminin kadrosunda bir mücellidin de yer aldığı görülmektedir (, nr. 4792, s. 31).

Eyüp Sultan Camii Kütüphanesi’nin tarihî gelişimi hakkında herhangi bir bilgi yoktur. Bir arşiv kaydından, 1071’de (1661) kütüphanenin faaliyetini cami içinde sürdürmeye devam ettiği anlaşılmaktadır (a.g.e., a.y.).

Yapılan bağışlarla sayısı artarak 199’a ulaşan (188 yazma, 11 basma) Eyüp Sultan Camii Kütüphanesi koleksiyonu 1924 tarihli Tevhîd-i Tedrîsat Kanunu ile kütüphanelerin Maarif Vekâleti’ne devrinden sonra Eyüp’teki Hüsrev Paşa Kütüphanesi’ne konulmuştur. 1957 yılında ise Hüsrev Paşa Kütüphanesi’ndeki kitaplarla birlikte Süleymaniye Kütüphanesi’ne nakledilmiş olup halen burada korunmaktadır.


BİBLİYOGRAFYA

Eyüp Külliyesi Vakfiyesi, İstanbul Şer‘iyye Sicilleri, Evkāf-ı Hümâyun Müfettişliği, nr. 46, s. 83, 84.

, nr. 4792, s. 31.

Halit Dener, Süleymaniye Umumî Kütüphanesi, İstanbul 1957, s. 72.

, s. 17-18, 162, 185, 249.

Süheyl Ünver, “Sadrazam Karamanlı Mehmed Paşa’nın Eyüb Sultan Medresesi Kütüphanesi’ne Vakfettiği İki Kitaba Dair”, Konya, sy. 74-77, Konya 1945, s. 3.

Ömer Lutfi Barkan, “Ayasofya Camii ve Eyüb Türbesinin 1489-1491 Yıllarına Ait Muhasebe Bilançoları”, , XXIII/1-2 (1963), s. 375.

Bu madde ilk olarak 1995 senesinde İstanbul'da basılan TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 12. cildinde, 9 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde gösterilmektedir.