İSMAİL E. ERÜNSAL

Müellifin telif ettiği veya katkıda bulunduğu toplam 59 madde vardır.
TDV İslâm Ansiklopedisi’ne katkıda bulunduğu ilim dalları:
    Türk Dili ve Edebiyatı, İlimler Tarihi, Türk Tarihi ve Medeniyeti
Müellifin özgeçmişi
Erzincan Kemaliye’de doğdu (1945). İstanbul Yüksek İslâm Enstitüsü’nden (1968) ve İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nden (1969) mezun oldu. Edinburgh Üniversitesi’nde “The Life and Works of Tâcî-zâde Ca’fer Çelebi, with a critical edition of his Dîvân” başlıklı teziyle doktorasını tamamladı (danışman: John R. Walsh, 1977).

İstanbul’da çeşitli kolejlerde ve okullarda edebiyat öğretmenliği yaptı. Meydan Yayınevi’nin yayımladığı Meydan Larousse: Büyük Lugat ve Ansiklopedi’sinin Yayın Kurulu’nda çalıştı. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Kütüphanecilik Bölümü’nde başladığı (1977) öğretim üyeliğini 1990 yılına kadar sürdürdü. 1982 yılında doçent, 1988’de profesör oldu. 1990-2006 yılları arasında Marmara Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Arşivcilik Bölümü başkanlığını yürüttü. 1992-2000 yılları arasında aynı üniversitenin Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü’nde, 1997-2010 tarihleri arasında da Fen-Edebiyat Fakültesi’nde yönetim kurulu üyeliği yaptı.

Kuruluş yıllarından (1981-1982) itibaren TDV İslâm Ansiklopedisi çalışmalarının her aşamasında ve kurumsallaşmasında çok önemli katkılarda bulundu; müellif-redaktör, ilim heyeti başkanı ve Ansiklopedi İnceleme Kurulu üyesi olarak ansiklopedi mutfağında hizmet verdi. 59 madde veya madde bölümü yazdı, çok sayıda maddenin ilmî redaksiyonunu yaptı. İslâmî ilimler alanında araştırmalar yapmak ve araştırmacı yetiştirmek amacıyla kurulan (1988) ve bir süre sonra TDV İslâm Ansiklopedisi Genel Müdürlüğü ile birleştirilen (1993) Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Araştırmaları Merkezi’nin (İSAM) kuruluşundan itibaren İdare Meclisi / Yönetim Kurulu üyesi olarak görev yaptı (1988-2015). Özellikle İSAM Kütüphanesi’nin ve Kütüphane bünyesindeki dokümantasyon merkezinin kurulması ve geliştirilmesinde etkin rol aldı. İlâhiyat fakültelerinde yapılan lisans üstü çalışmaların niteliğini arttırmak amacıyla İlâhiyat Fakülteleri Tezler Kataloğu ve veri tabanının hazırlanmasını sağladı. İlâhiyat makaleler, Osmanlıca makaleler, Osmanlıca risâleler gibi önemli veri tabanlarının oluşturulmasına öncülük etti.

Hâlihazırda İSAM Kütüphanesi’nin ilmî danışmanlığını sürdürmekte ve İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nde öğretim üyeliği yapmaktadır.

Türk Dil Kurumu Bilim Kurulu (1984-1995), Başbakanlık Osmanlı Arşivleri Danışma Kurulu (1992-1994), Türk Tarih Kurumu Bilim Kurulu (1995) üyeliklerinde bulunan Erünsal, Türk Tarih Kurumu Ödülü’ne (1991), Türk Kültürü Araştırma Ödülü’ne (Elginkan Vakfı, 2011), Osmanlılarda Sahaflık ve Sahaflar başlıklı eseriyle Necip Fazıl Fikir-Araştırma Ödülü’ne (Star Gazetesi, 2014) ve TDV İslâm Ansiklopedisi’ne hizmetleri sebebiyle Diyanet İşleri Başkanlığı’nın, “Yüzyılın İslâm Kültür Hizmeti Onur ve Hizmet Ödülleri” kapsamında onur ödülüne lâyık görüldü (2014). İlmî ve akademik çalışmaları eski Türk edebiyatı, kültür tarihi, kütüphanecilik ve arşivcilik alanlarında yoğunlaştı.

Kütüphanecilikle İlgili Osmanlıca Metinler ve Belgeler (I-II, İstanbul 1982-1990), The Life and Works of Tâcî-zâde Ca’fer Çelebi, with a critical edition of his Dîvân (İstanbul 1983), Türk Edebiyatı Tarihinin Arşiv Kaynakları: The Archival Sources of Turkish Literary History (Cambridge 2008), Ottoman Libraries: A Survey of the History, Development and Organization of Ottoman Foundation Libraries (Cambridge 2008), The Evrenos Dynasty of Yenice-i Vardar: Notes and Documents (Heath Lowry ile birlikte, İstanbul 2010), Osmanlılarda Sahaflık ve Sahaflar (İstanbul 2013), Osmanlı Kültür Tarihinin Bilinmeyenleri: Şahıslardan Eserlere, Kurumlardan Kimliklere (İstanbul 2014), Osmanlılarda Kütüphaneler ve Kütüphanecilik (İstanbul 2015), Edebiyat Tarihi Yazıları: Arşiv Kayıtları, Yazma Eserler ve Kayıp Metinler (İstanbul 2016) başlıca eserleri arasında sayılabilir. Ayrıca Menâkıbü’l-Kudsiyye fî Menâsıbi’l-Ünsiyye: Baba İlyas-ı Horasânî ve Sülalesinin Menkabevî Tarihi (A. Yaşar Ocak ile birlikte, Ankara 1984, 1995, 2014) ve XV-XVI. Asır Melâmîliğinin Kaynaklarından Abdurrahman el-Askerî’nin Mir’âtü’l-ışk’ı (Ankara 2003) gibi önemli tenkitli neşirlere imza attı, İSAM Yayınları arasında neşredilen İlâhiyat Fakülteleri Tezler Kataloğu-I (1953-2000) (İstanbul 2008), İlâhiyat Fakülteleri Tezler Kataloğu-2 (2001-2007) (İstanbul 2008) ve İlâhiyat Fakülteleri Tezler Kataloğu (1953-2010) (İstanbul 2012) adlı eserlerin editörlüğünü yaptı.
Güncelleme Tarihi: 20 Haziran 2017
Müellifin telif ettiği veya katkıda bulunduğu maddeler
ABDÜRRAHİM KARAHİSÂRÎ
Türk mutasavvıf ve şairi.
AMCAZÂDE HÜSEYİN PAŞA KÜTÜPHANESİ
İstanbul Saraçhanebaşı’nda Amcazâde Hüseyin Paşa Külliyesi içinde kurulmuş bulunan kütüphane.
ÂŞİR EFENDİ KÜTÜPHANESİ
İstanbul Bahçekapı’da XVIII. yüzyılda kurulan vakıf kütüphanesi.
ÂTIF EFENDİ KÜTÜPHANESİ
İstanbul Vefa’da XVIII. yüzyılda kurulan vakıf kütüphanesi.
AYASOFYA
Bizans devrinde İstanbul’un en büyük kilisesi iken fetihten sonra şehrin baş camii haline getirilen ve etrafında zamanla bir külliye teşekkül eden mâbed.
BEŞİR AĞA KÜTÜPHANESİ
Dârüssaâde ağası Hacı Beşir Ağa tarafından İstanbul Cağaloğlu’ndaki külliyesinde 1745 yılında kurulan kütüphane.
BEŞİR AĞA KÜTÜPHANESİ
Dârüssaâde ağası Hacı Beşir Ağa tarafından Eyüp’teki dârülhadisinde 1735 yılında kurulan kütüphane.
DAMAD İBRÂHİM PAŞA KÜTÜPHANESİ
Damad İbrâhim Paşa’nın İstanbul Şehzadebaşı’nda inşa ettirdiği külliyenin dârülhadis kısmında kurduğu kütüphane.
DÂRÜLİLİM
Ortaçağ İslâm dünyasında bazı araştırma kurumlarına ve kütüphanelere verilen ad.
EYÜP SULTAN CAMİİ KÜTÜPHANESİ
İstanbul’da Eyüp Sultan Camii’nde kurulan kütüphane.
FÂTİH KÜTÜPHANESİ
Fâtih Sultan Mehmed’in kendi adıyla anılan külliyede kurduğu kütüphane.
GALATASARAY KÜTÜPHANESİ
I. Mahmud tarafından Galata Sarayı Mektebi’nde kurulan kütüphane.
GÖKYAY, Orhan Şaik
Dil, tarih ve edebiyat araştırmacısı, şair.
HACI SELİM AĞA KÜTÜPHANESİ
İstanbul Üsküdar’da XVIII. yüzyılda Hacı Selim Ağa tarafından kurulan kütüphane.
HÂFIZ-ı KÜTÜB
Osmanlı vakıf kütüphanelerinde görevlendirilen kişilere verilen ad.
HÂLET EFENDİ KÜTÜPHANESİ
Hâlet Efendi (ö. 1822) tarafından Galata Mevlevîhânesi avlusunda kurulan kütüphane.
HALİL HAMÎD PAŞA KÜTÜPHANESİ
Sadrazam Halil Hamîd Paşa’nın (ö. 1199/1785) Isparta ve Burdur’da kurduğu kütüphane.
HAMİDİYE KÜTÜPHANESİ
I. Abdülhamid’in 1780 yılında İstanbul Bahçekapı’daki külliyesi içinde kurduğu kütüphane.
HEKİMOĞLU ALİ PAŞA KÜTÜPHANESİ
Hekimoğlu Ali Paşa’nın 1147’de (1734-35) tamamlanan külliyesi içinde kurdurduğu kütüphane.
HEVESNÂME
Tâcîzâde Câfer Çelebi’nin (ö. 921/1515) İstanbul’da yaşanmış bir aşk macerası etrafında gelişen mesnevisi.
IŞ, Yûsuf b. Reşîd
İslâm kültürü ve kütüphaneleri tarihi üzerine yaptığı araştırmalarla tanınan Suriyeli âlim.
İSTANBUL
Marmara bölgesinde Türkiye’nin en büyük şehri ve aynı adı taşıyan küçük bir ilin merkezi.
KASIM PAŞA, Cezerî
Fâtih Sultan Mehmed ve II. Bayezid dönemi devlet adamı ve şairlerinden.
KATALOG
Kütüphanelerde mevcut kitapların adlarını alfabetik yahut tematik olarak gösteren liste.
KÂTİB-i KÜTÜB
Osmanlı vakıf kütüphaneleri görevlilerinden biri.
KILIÇ ALİ PAŞA KÜTÜPHANESİ
Debbağzâde İbrâhim Efendi’nin İstanbul Tophane’deki Kılıç Ali Paşa Medresesi’nde 1216 (1801) yılında kurduğu kütüphane.
KÖPRÜLÜ KÜTÜPHANESİ
İstanbul’da Divanyolu’nda XVII. yüzyılın sonlarında kurulan kütüphane.
LÂLELİ KÜTÜPHANESİ
Sultan III. Mustafa’nın İstanbul’un Lâleli semtindeki külliye içinde bulunan medresesinde kurduğu kütüphane.
MAHMUD PAŞA KÜTÜPHANESİ
Mahmud Paşa’nın (ö. 878/1474) İstanbul’da kendi adını taşıyan semtte yaptırdığı medresede kurduğu kütüphane.
MEHMED ŞÜKRÜ
İstanbul tekkeleri ve tarikat silsilelerine dair çalışmaları olan müellif.
MENÂKIBÜ’l-KUDSİYYE
Elvan Çelebi’nin (ö. 760/1358-59’dan sonra) ceddi Baba İlyas ve soyu ile Babâî ayaklanmasına dair menkıbevî eseri.
MERZİFONLU KARA MUSTAFA PAŞA KÜTÜPHANESİ
Merzifonlu Kara Mustafa Paşa’nın İstanbul Çarşıkapı’daki külliyesinde tesis ettiği kütüphane.
MİFTÂHU’t-TEŞBÎH
Muîdî’nin (X./XVI. yüzyıl) divan şiirinde kullanılan teşbihlere dair eseri.
MİHRÎ HATUN
Divan edebiyatı kadın şairlerinden.
MURAD MOLLA KÜTÜPHANESİ
Murad Molla’nın İstanbul Çarşamba semtinde kurduğu kütüphane.
NURUOSMANİYE KÜTÜPHANESİ
III. Osman’ın Nuruosmaniye Külliyesi’nde kurduğu kütüphane.
PERTEV PAŞA KÜTÜPHANESİ
Üsküdar Selimiye’de kurulmuş bir tekke kütüphanesi.
PERTEVNİYAL VÂLİDE SULTAN KÜTÜPHANESİ
II. Mahmud’un hanımı Pertevniyal Vâlide Sultan’ın (ö. 1884) İstanbul Aksaray’daki camisinin yanında 1871’de yaptırdığı kütüphane.
RÂGIB PAŞA KÜTÜPHANESİ
İstanbul Koska’da Sadrazam Koca Râgıb Paşa tarafından XVIII. yüzyılda kurulan kütüphane.
RÂŞİD EFENDİ KÜTÜPHANESİ
Kayserili Mehmed Râşid Efendi tarafından XVIII. yüzyıl sonlarında Kayseri’de kurulan kütüphane.
REDDÂDE
Yazma eserlerde birbirini takip eden sayfaları göstermek için sayfa altlarına konulan kelimelere verilen ad.
REVÂNÎ
Divan şairi.
RÜSTEM PAŞA KÜTÜPHANESİ
Rüstem Paşa (ö. 968/1561) tarafından İstanbul’da kurulan kütüphane.
SAHAF
Kitap ticareti ile meşgul olan kişilere verilen ad.
SARICA KEMAL
Divan şairi.
SELİMİYE KÜTÜPHANESİ
II. Selim’in Edirne’de Selimiye Külliyesi’nde kurduğu kütüphane.
ŞEHİD ALİ PAŞA KÜTÜPHANESİ
İstanbul’da XVIII. yüzyıl başlarında kurulan kütüphane.
ŞEYH VEFÂ KÜTÜPHANESİ
Şeyh Vefâ (ö. 896/1491) tarafından İstanbul’da kendi adıyla anılan semtte kurulan kütüphane.
TÂCÎZÂDE CÂFER ÇELEBİ
Osmanlı şairi, münşî ve devlet adamı.
TÂCÎZÂDE SÂDÎ ÇELEBİ
Âlim ve münşî.
TURHAN VÂLİDE SULTAN KÜTÜPHANESİ
Hatice Turhan Sultan’ın Yenicami’de kurduğu kütüphane.
UMUR BEY KÜTÜPHANESİ
Umur Bey’in (ö. 865/1461) Bursa’da kurduğu kütüphane.
VAHÎD PAŞA KÜTÜPHANESİ
Reîsülküttâb Mehmed Emin Vahîd Paşa’nın (ö. 1828) Kütahya’da kurduğu kütüphane.
VÂLİHÎ
Vâiz ve şair.
VELİYYÜDDİN EFENDİ KÜTÜPHANESİ
Şeyhülislâm Veliyyüddin Efendi’nin (ö. 1182/1768) İstanbul’da Beyazıt Camii’nin kıble yönünde kurduğu kütüphane.
YENİCAMİ KÜTÜPHANESİ
III. Ahmed’in Yenicami Külliyesi’nde yaptırdığı kütüphane.
YÛSUF AĞA KÜTÜPHANESİ
Konya’da Yûsuf Ağa tarafından kurulan kütüphane.
VERRÂK
Ortaçağ İslâm dünyasında kitap istinsahıyla uğraşan, kitap ve kitap yazımıyla ilgili malzemeler satan, cilt yapan meslek mensuplarına verilen ad.