FİRENKÇÎN - TDV İslâm Ansiklopedisi

FİRENKÇÎN

فرنكچين
FİRENKÇÎN
Müellif: İSMAİL HAKKI ÖZKAN
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
Baskı Tarihi: 1996
Erişim Tarihi: 15.07.2024
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/firenkcin
İSMAİL HAKKI ÖZKAN, "FİRENKÇÎN", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/firenkcin (15.07.2024).
Kopyalama metni

On iki zamanlı bir küçük usul olup iki tane üç zaman ile üç tane iki zamanın, yani iki semâi ve üç nîm-sofyan usulünün birleşmesinden meydana gelmiştir. 12/8’lik birinci ve 12/4’lük ikinci mertebeleri kullanılmıştır. Bunlardan ikinci mertebesi nisbeten ağır olduğu için usulün son nîm-sofyanı velvelelendirilerek vurulabilir. Şematik gösterilişi resimdeki gibidir.


Bu usulün meydana getirilişi hususunda Rauf Yektâ Bey Zekâi Dede’den naklen şu bilgileri vermektedir: “Fransa Kralı I. François, 1543 yılında Kanûnî Sultan Süleyman’a devrin usta mûsikişinaslarından müteşekkil bir orkestra göndermiştir. Bu orkestranın sarayda verdiği konserler esnasında eserlerden birinin usulü padişah tarafından çok beğenilmiş ve Türk mûsikişinaslarının da bu ritimde eser bestelemesi istenmiştir. İsmi bilinmeyen bir mûsikişinas da frenkçîn adıyla düzenlediği bu usulde eserler bestelemiştir.” Ancak Mehmet Suphi Ezgi, firenkçîn ve firengî fer‘ usullerinin Fâtih Sultan Mehmed’den sonra icat edilmiş olabileceğini ifade etmektedir.

Çok az kullanılan firenkçîn usulüyle daha çok peşrev ve bestelerle bazı Mevlevî âyinlerinin üçüncü selâmları ölçülmüştür.


BİBLİYOGRAFYA

, I, 167.

, II, 48-49; V, 283.

, s. 626-627.

, s. 116-117.

, s. 109-111.

Sadettin Heper, “Türk Musikisinde Usuller”, , sy. 345 (1978), s. 12.

Bu madde TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 1996 yılında İstanbul’da basılan 13. cildinde, 133 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde okumak ister misiniz?
BAŞKA BİR MADDE GÖSTER