HEBBÂR b. ESVED - TDV İslâm Ansiklopedisi

HEBBÂR b. ESVED

هبّار بن الأسود
Müellif:
HEBBÂR b. ESVED
Müellif: NURİ TOPALOĞLU
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
Baskı Tarihi: 1998
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 29.09.2020
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/hebbar-b-esved
NURİ TOPALOĞLU, "HEBBÂR b. ESVED", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/hebbar-b-esved (29.09.2020).
Kopyalama metni
Hayatı hakkında fazla bilgi bulunmamakta, İslâmiyet’i kabul etmeden önce Hz. Peygamber’i ve müslümanları hicvettiği bilinmektedir. Hebbâr, kendisi gibi bazı İslâm aleyhtarlarıyla birlikte, Bedir Gazvesi’nden bir ay kadar sonra Medine’ye hicret etmekte olan Resûl-i Ekrem’in kızı Zeyneb’e yolda rastlamış, onu rahatsız ederek devesinden yere düşmesine ve karnındaki çocuğu zayi etmesine sebep olmuştu. Bunun üzerine Hz. Peygamber, görevlendirdiği askerî birliklere Hebbâr’ı ele geçirdikleri takdirde yakmalarını emretmiş, ancak daha sonra bu tür cezalandırmanın Allah’a mahsus olduğunu söyleyerek onu öldürmekle yetinmelerini istemişti. Bir türlü ele geçirilemeyen Hebbâr, Mekke’nin fethedildiği gün öldürülmeleri emredilen on kişi arasında yer aldı, fakat yine bulunamadı. Bir müddet sonra müslüman olmaya karar vererek Medine’ye dönmekte olan Resûlullah’a Mekke yakınlarındaki Ci‘râne mevkiinde yetişti. Hakkındaki öldürülme emrinden dolayı müslümanlar onun üzerine hücum ettiyse de Resûlullah onlara engel oldu. Resûl-i Ekrem’in huzurunda kelime-i şehâdet getiren Hebbâr uzun süre kaçtığını, hatta yabancı ülkelere sığınmayı düşündüğünü, fakat Resûlullah’ın kendisine kötülük edenleri bağışladığını öğrenince bundan vazgeçtiğini söyledi; hicivleriyle onu çok üzdüğünü itiraf ederek affedilmesini diledi. Hz. Peygamber onu dinledikten sonra kendisini bağışladığını ve İslâmiyet’i kabul etmekle de daha önceki günahlarının affedildiğini belirtti.

Hebbâr, Hz. Peygamber’in vefatından sonra fetihler dolayısıyla Şam’a gitti. Bir müddet orada ikamet edip Hz. Ömer’in hilâfeti zamanında haccetmek amacıyla Medine’ye döndü; fakat hac günlerinde Mekke’ye yetişemediği için halifenin tavsiyesine uyarak bir yıl sonra haccetmek üzere o yıl umre yapmakla yetindi (el-Muvaṭṭaʾ, “Ḥac”, 154). Sind’i ilk defa ele geçiren Benî Hebbâr’dan Ömer b. Abdülazîz b. Münzir (ö. 250/864 [?]) Hebbâr b. Esved’in torunlarındandır.

BİBLİYOGRAFYA
el-Muvaṭṭaʾ, “Ḥac”, 154; Vâkıdî, el-Meġāzî, II, 825, 857-859; İbn Hişâm, es-Sîre2, II, 309-312; Zübeyrî, Nesebü Ḳureyş, s. 219-220; İbn Düreyd, el-İştiḳāḳ, s. 95; Merzübânî, Muʿcemü’ş-şuʿarâʾ (nşr. F. Krenkow), Kahire 1354 → Beyrut 1402/1982, s. 310; İbn Hazm, Cemhere, s. 118-119; İbn Abdülber, el-İstîʿâb, III, 609-610; İbn Beşküvâl, Ġavâmiżü’l-esmâʾi’l-mübheme (nşr. İzzeddin Ali es-Seyyid - M. Kemâleddin İzzeddin), Beyrut 1407/1987, I, 119-120; İbnü’l-Esîr, Üsdü’l-ġābe, V, 384-385; İbn Hacer, el-İṣâbe, III, 597-599; Ziriklî, el-Aʿlâm (Fethullah), VIII, 70.
Bu madde TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 1998 yılında İstanbul'da basılan 17. cildinde, 148 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde okumak ister misiniz?
BAŞKA BİR MADDE GÖSTER