HUKÂRENDÛ-yi GŪRÎ - TDV İslâm Ansiklopedisi

HUKÂRENDÛ-yi GŪRÎ

خكارندوي غوري
Müellif:
HUKÂRENDÛ-yi GŪRÎ
Müellif: HANIF FAUQ
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
Baskı Tarihi: 1998
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 28.10.2021
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/hukarendu-yi-guri
HANIF FAUQ, "HUKÂRENDÛ-yi GŪRÎ", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/hukarendu-yi-guri (28.10.2021).
Kopyalama metni

Adı, Peştuca’da “ḫ”nın “ş”ye dönüşmesinden dolayı Şükârendû şeklinde de söylenir. Babası Fîrûzkûh’ta yaşayan Ahmed Kûtvâl’dir. 1173 yılında Gazne’nin fethedilmesi üzerine “sultan” unvanıyla burada hüküm süren, daha sonra ağabeyi Gıyâseddin Muhammed ölünce tahta geçen Gūrî hükümdarlarından Muizzüddin Şehâbeddin Muhammed (1203-1206) hakkında kasideler yazdığına bakılarak Hukârendû’nun VI. (XII.) yüzyılın ikinci yarısı ile VII. (XIII.) yüzyılın başlarında yaşadığı söylenebilir. Gurlular’ın ilk başşehri olan Fîrûzkûh ile Büst ve Gazne’de muhtemelen saray şairi olarak yaşamış ve Sultan Muizzüddin’in Hint seferlerine de katılmıştır.

Hukârendû-yi Gūrî, Peştu edebiyatının ilk döneminde (718-1494) yaşayan şairler arasında yer alır. Divanının bugüne ulaşan parçalarında Muizzüddin’in İndus nehrini geçip Sind bölgesine ulaşması, Lahor ve Delhi’yi hâkimiyeti altına alması parlak bir biçimde anlatılmıştır. Tabiat tasvirlerinde de başarılı olan ve özellikle bahar mevsimini çok canlı bir şekilde anlatan Hukârendû’nun şiirleri edebî değerinin yanı sıra tarihî belge niteliği taşımaları bakımından da önemlidir.


BİBLİYOGRAFYA

M. Hûtek b. Dâvûd, Pete Ḫizâne (nşr. Abdülhay Habîbî), Kâbil 1944, s. 234-244.

Sâdıkullah Muhtasar, Târîḫ-i Edeb-i Peştu, Kâbil 1946, s. 4.

Abdülhay Habîbî, Târîḫ-i Edeb-i Peştu, Kâbil 1950, s. 53-59.

a.mlf., “Ḫukârendû-yi Ġūrî”, , VIII, 986-987.

Peştu Edeb (nşr. Celîl Kıdvâî), Karaçi 1951, s. 7-14.

Fâriğ Buhârî – Rıza Hemdânî, Peştu Şâʿiri, Karaçi 1966, s. 104-107.

Şah Muhammed Medenî Abbâsî, Peştu Zebân aôr Edeb ki Târîḫ, Lahor 1969, s. 30-31.

O. Caroe, The Pathans, Karachi 1984, s. XVIII, XIX, 35-37, 120-125.

Bu madde TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 1998 yılında İstanbul’da basılan 18. cildinde, 313 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde okumak ister misiniz?
BAŞKA BİR MADDE GÖSTER