İBRÂHİM AĞA

Müellif:
İBRÂHİM AĞA
Müellif: NURİ ÖZCAN
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
İlk Yayın Tarihi: 2000
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 21.08.2019
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/ibrahim-aga
NURİ ÖZCAN, "İBRÂHİM AĞA", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/ibrahim-aga (21.08.2019).
Kopyalama metni
Kaynaklarda Zurnazen İbrâhim ve Zurnazenbaşı İbrâhim Ağa olarak geçen bestekârın hayatı hakkında yeterli bilgi bulunmamakta, XVII. yüzyılın ikinci yarısı ile XVIII. yüzyılın başlarında yaşadığı tahmin edilmektedir. Ali Ufkî Bey’in Mecmûa-i Sâz ü Söz’ü ile Ebûishakzâde Esad Efendi’nin Atrabü’l-âsâr’ında İbrâhim Ağa’nın ismine rastlanmamasına rağmen Kantemiroğlu’nun (ö. 1723) İlmü’l-mûsikî’sinde ona yer vermesi sanatkârın Kantemiroğlu ile çağdaş olduğunu göstermektedir. Saraya alındıktan sonra Enderun’da eğitim gören İbrâhim Ağa, kısa zamanda mûsikide ve özellikle zurna çalmada gösterdiği başarı ile dikkati çekti. Daha sonra padişahın “mehterân-ı tabl ü alem-i hâssa” takımına zurnazen olarak alındı ve burada zurnazenbaşılığa kadar yükseldi. Kantemiroğlu’nun İlmü’l-mûsikî’sinde İbrâhim Ağa’nın onu peşrev ve on beşi saz semâisi olmak üzere yirmi beş bestesi zikredilmiş, bunlar arasında sadece dört peşrev ve dokuz saz semâisinin notaları verilmiştir. Aynı makamda birden fazla peşrev ve saz semâisi besteleyen İbrâhim Ağa’nın eserlerinden güçlü bir bestekâr olduğu anlaşılmaktadır. Darbeyn ve darb-ı fetih gibi büyük usullerin de kullanıldığı ve mehter mûsikisi üslûbunun kuvvetle hissedildiği bu eserlerin mehterhâne fasılları için bestelenmiş olması muhtemeldir. Türkiye Radyo Televizyon Kurumu repertuvarında İbrâhim Ağa’nın sadece nîm-çenber usulündeki uşşak peşrevi yer almaktadır.

BİBLİYOGRAFYA
Kantemiroğlu, İlmü’l-mûsikî, I, 192, 196, 198, 200, 204, 217, 219, 223; Suphi Ezgi, Nazarî-Amelî Türk Musikisi, İstanbul 1933, II, 71-72; Haydar Sanal, Mehter Musikisi, İstanbul 1964, s. 155-159, 176-192, 257; Etem [Ruhi] Üngör, Türk Marşları, Ankara 1966, s. 24, 29; Kip, TSM Saz Eserleri, s. 71; İsmail Kayabalı – Cemender Arslanoğlu, “Mehter Musikisi”, TK, sy. 130-132 (1973), s. 329, 357-358; Öztuna, BTMA, I, 378.
Bu madde ilk olarak 2000 senesinde İstanbul'da basılan TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 21. cildinde, 285 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde gösterilmektedir.