K‘B b. ADÎ

كعب بن عدي
K‘B b. ADÎ
Müellif: MEHMET EFENDİOĞLU
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
İlk Yayın Tarihi: 2001
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 24.02.2020
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/kab-b-adi
MEHMET EFENDİOĞLU, "K‘B b. ADÎ", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/kab-b-adi (24.02.2020).
Kopyalama metni
Hîre’de doğduğu tahmin edilmektedir. Hîre civarında yaşayan Tenûh kabilesinin müttefiki olup Yemen asıllı Tücîb kabilesinin İbâd koluna mensubiyeti sebebiyle İbâdî nisbesiyle de anılır. Onun Câhiliye döneminde Hz. Ömer’le birlikte kumaş ticareti yaptığı, bu münasebetle İskenderiye’ye çeşitli seyahatleri olduğu kaydedilmektedir.

Kâ‘b, Hz. Peygamber hakkında araştırma yapmakla görevli Hîreli dört kişilik bir heyetle birlikte Resûlullah’ın vefatından kısa bir süre önce (11/632) Medine’ye gitti ve bir müddet sonra müslüman oldu. Hîre’ye dönüşünün ardından Resûl-i Ekrem’in vefat ettiği duyulunca irtidad eden yakınlarının tesiriyle kısa bir süre tereddüt geçirdiyse de daha sonra kendini toparladı; Medine’ye giderek Hz. Ebû Bekir’e biat etti ve buraya yerleşti. Müseylimetülkezzâb’a karşı yapılan Yemâme Savaşı’na katıldı. Hz. Ebû Bekir tarafından İskenderiye’de ikamet eden Mısır Mukavkısı Cüreyc b. Mînâ’ya elçi olarak gönderildi. Diplomatik alanda başarılı olduğu anlaşılan ve Mısır’a yaptığı ticarî seyahatler sebebiyle orayı iyi bilen Kâ‘b’ı Hz. Ömer de aynı görevle Mukavkıs’a yolladı (15/636). Başarılı hizmetlerinden dolayı Hz. Ömer’in oluşturduğu divana kayıtlı ücretliler arasına girdi. Mısır’ın fethine katılan ve fetihten sonra oraya yerleşen Kâ‘b muhtemelen 25 (646) yılı civarında Mısır’da vefat etti. Kaynaklarda Alkame adında bir oğlundan bahsedilmektedir.

Kâ‘b b. Adî’nin bir râvisi ve bir rivayeti olduğu zikredilmiş olup (İbn Abdülber, el-İstîʿâb, III, 1322) Zehebî, Hz. Peygamber devrinde İslâm’a girmediğine dair bazı rivayetlere dayanarak onun tâbiîn neslinden veya muhadramûndan sayılması gerektiğini söylemiş, İbn Hacer ise sahâbeden olduğunu belirten rivayetleri daha isabetli bularak kendisini sahâbîler arasında zikretmiştir.

BİBLİYOGRAFYA
İbn Abdülhakem, Fütûḥu Mıṣr (Torrey), s. 113, 136; İbn Abdülber, el-İstîʿâb (Bicâvî), III, 1322; a.mlf., el-İnbâh ʿalâ ḳabâʾili’r-ruvât (nşr. İbrâhim el-Ebyârî), Beyrut 1405/1985, s. 111, 116; İbn Mâkûlâ, el-İkmâl, VI, 344; İbnü’l-Esîr, Üsdü’l-ġābe, IV, 182-183; Zehebî, Tecrîdü esmâʾi’ṣ-ṣaḥâbe, Beyrut, ts. (Dârü’l-ma‘rife), II, 31-32; İbn Hacer, el-İṣâbe, III, 298-300; Süyûtî, Derrü’s-seḥâbe fî men deḫale Mıṣr mine’ṣ-ṣaḥâbe (nşr. Hamza en-Neşretî v.dğr.), [baskı yeri ve tarihi yok], s. 102-103.

Mehmet Efendioğlu
Bu madde ilk olarak 2001 senesinde İstanbul'da basılan TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 24. cildinde, 1 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde gösterilmektedir.