MÉLANGES de l’UNIVERSITÉ SAINT JOSEPH

Müellif:
MÉLANGES de l’UNIVERSITÉ SAINT JOSEPH
Müellif: ÖMER FARUK HARMAN
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
İlk Yayın Tarihi: 2004
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 20.09.2019
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/melanges-de-luniversite-saint-joseph
ÖMER FARUK HARMAN, "MÉLANGES de l’UNIVERSITÉ SAINT JOSEPH", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/melanges-de-luniversite-saint-joseph (20.09.2019).
Kopyalama metni
Saint Joseph Üniversitesi, Cizvitler’ce (Society of Jesus) Lübnan’da papaz yetiştirmek amacıyla kurulan bir öğretim kurumunun 1875’te üniversite statüsü kazanmasıyla oluşmuş, 1881’de papalık tarafından onaylanmış, felsefe ve teoloji alanında Roma Gregorien Üniversitesi gibi lisans ve lisans üstü eğitim verme yetkisi almış, aynı yıl bünyesinde bir ilâhiyat fakültesi açılmıştır. Diğer fakültelerle daha da genişleyen üniversitede 1902 yılında Faculté Orientale öğretime başlamış, I. Dünya Savaşı’nda kapanan fakülte 1937’de Institut de Lettres Orientales adıyla yeniden faaliyete geçmiş, Arapça, Süryânîce, İbrânîce gibi klasik Sâmî dillerle Kıbtî ve Habeş dillerinde, ayrıca bölgenin tarih ve coğrafyası ile Doğu arkeolojisi ve epigrafisi alanlarında öğrenci yetiştirmiştir. Fakülte, 1906’da Mélanges de la faculté orientale de l’universite Saint Joseph adıyla el-Meşriḳ dergisinin yayınlarını tamamlayacak bir dergi çıkarmaya başlamış, dergi sekizinci sayıdan itibaren (1922) Mélanges de l’université Saint Joseph adıyla yayımına devam etmiştir.

Mélanges de la faculté orientale 1906-1913 yılları arasında altı cilt sekiz sayı olarak neşredilmiştir. VII. cilt 1914-1921 tarihini taşımaktadır. Sekizinci sayıdan itibaren Mélanges de l’université Saint Joseph adını alan derginin bazan bir yıl içinde sekiz sayı, bazan da altı yılda bir sayı (cilt) olmak üzere toplam elli beş cilt halinde çeşitli sayılarıyla yayımı devam etmiştir. Derginin 1997-1998 yıllarına ait LV. cildi 2002 yılında basılmıştır.

Gerek Mélanges de la faculté orientale gerekse Mélanges de l’université Saint Joseph, Lübnan ve Ortadoğu merkez olmak üzere Yakındoğu ve Anadolu’yu filoloji, arkeoloji, tarih, coğrafya ve dinler tarihi açısından incelemektedir. Dergide filoloji alanında İbrânîce, Arapça, Kıptîce, Habeşçe, Türkçe ve Grekçe konusunda araştırmalar, Kitâb-ı Mukaddes İbrânîcesi uzmanı Paul Joüon’un makaleleri, ayrıca Eski Ahid hakkında metin tenkidi çalışmaları yer almaktadır. Arkeolojiyle ilgili olarak prehistorik, Doğu, Grek-Roma, hıristiyan ve Anadolu arkeolojilerine dair makaleler bulunmaktadır. Bunlar arasından L. Speleers, Rene Mouterde, A. Mallon’un Suriye ve Filistin’le, Jenphanion’un Anadolu arkeolojisiyle ilgili makaleleri zikredilebilir. Derginin yazarları için Suriye ve Arap tarihi başlıca inceleme alanıdır. Cizvit rahip Henri Lammens’in Muâviye ve Yezîd dönemi yönetimi (I-II, IV), ayrıca İslâm’dan önceki Mekke ve Tâif’le (VIII/4, IX/3) ilgili müstakil çalışmaları bu çerçevede yer alır. Dergide Suriye, Arap ve Anadolu coğrafyasına dair yazılar da bulunmaktadır. Diğer taraftan Eski ve Yeni Ahid’in metin tenkidi, kilise tarihi, İslâm-hıristiyan karşılaştırmaları ve dinler tarihiyle ilgili makaleler de dikkat çekmektedir. Derginin önemli bir bölümünü de katalog çalışmaları oluşturmakta, Luvîs Şeyho’nun (Louis Cheikho) Bibliothèque Orientale’deki yazma eserlere, özellikle İslâm-hıristiyan polemiklerine dair katalog çalışmaları (XIV, 41-106) önemli bir yer tutmaktadır.

Dergide Kitâbü’n-Naʿam ve’l-behâʾim, Buhtürî’nin Kitâbü’l-Ḥamâse’si (III [1909], s. 556-712; IV [1910], s. 1-196; V [1911], s. 37-70), Ali b. Rabben et-Taberî’nin er-Redʿale’n-Naṣârâ’sı ile (XXXVI, 113-148) İbn Haldûn’un Şifâʾü’s-sâʾil li-tehẕîbi’l-mesâʾil (XXXV, 1-156), Fârâbî’nin Kitâbü’l-Ḫaṭâbe ve Ebû İshak eş-Şîrâzî’nin Kitâbü’l-Lümaʿ fî uṣûli’l-fıḳh adlı eserleri ya neşredilmiş veya haklarında bilgi verilmiştir. Ortaçağ’da Latinler’in tanıdığı müslüman filozoflar konusu Maurice Bouyges tarafından ele alınmış, Aristo’nun metafiziğinin metin tenkidi yapılmıştır (VIII/1, IX/2, XXVII. ciltler). Dergide ayrıca Palmir ve Kudüs gibi yerlerle ilgili araştırmalar yer almaktadır. Derginin yayın kadrosunda Doğu konusunun önemli otoriteleri bulunmaktadır. Luvîs Şeyho, Henri Lammens, Maurice Bouyges, Rene Mouterde, Maurice Durand bunlardan bazılarıdır; son ikisi için hâtıra sayıları çıkarılmıştır.

BİBLİYOGRAFYA
Mélanges de la faculté orientale ve Mélanges de l’université Saint Joseph dergilerinin koleksiyonları; H. Jalabert, “St. Joseph University (Beirut)”, New Catholic Encyclopedia, Washington 1967, XII, 902.

Ömer Faruk Harman
Bu madde ilk olarak 2004 senesinde Ankara'da basılan TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 29. cildinde, 35-36 numaralı sayfalarda yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde gösterilmektedir.