RİFÂA b. RÂFİ‘ - TDV İslâm Ansiklopedisi

RİFÂA b. RÂFİ‘

رفاعة بن رافع
RİFÂA b. RÂFİ‘
Müellif: MEHMET EFENDİOĞLU
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
Baskı Tarihi: 2008
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 14.08.2022
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/rifaa-b-rafi
MEHMET EFENDİOĞLU, "RİFÂA b. RÂFİ‘", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/rifaa-b-rafi (14.08.2022).
Kopyalama metni

Babası Râfi‘, Hazrec kabilesinin kollarından Benî Züreyḳ’ın ileri gelenlerinden olup annesi Ümmü Mâlik münafıkların reisi Abdullah b. Übey b. Selûl’ün kız kardeşiydi. Rifâa babasıyla birlikte İkinci Akabe Biatı’nda bulundu ve orada Hz. Peygamber’e biat ederek müslüman oldu. Medine’ye dönünce kabilesi arasında İslâmiyet’i yaymak için büyük gayret gösterdi; kabile halkı onun ve babasının gayretleriyle İslâm’ı kabul etti. Bedir, Uhud, Hendek gazveleriyle Bey‘atürrıdvân’da, Mekke’nin fethiyle Tâif Seferi’nde ve Vedâ haccında bulundu. Bedir Gazvesi’ne kardeşleri Mâlik ve Hallâd da katıldı. Bu savaşta bazı rivayetlere göre Rifâa’nın, bazılarına göre ise Bedir’e iştirak ettiği kesin olarak bilinmeyen babasının gözüne ok değmiş, Resûlullah’ın duasıyla gözü iyileşmiş (Taberânî, IX, 59), yine bu savaşta Rifâa, Vehb b. Umeyr’i esir almıştır. İlk üç halife döneminde fetih ordularıyla birlikte çeşitli seferlere katıldı. Hz. Ali’nin hilâfeti yıllarında onunla birlikte hareket etti. Cemel Vak‘ası’nda da bulunduğu ve Sıffîn Savaşı’na katıldığı belirtilmektedir. Rifâa 41 (661) veya 42 (662) yılında Medine’de vefat etti ve Bakī‘ Mezarlığı’na defnedildi. Onun her biri muhaddis olan Muâz, Ubeyd, Ubeydullah ve Abdurrahman adlı oğulları ile Remle, Büseyne ve Ümmü Sa‘d adlı kızlarının olduğu bilinmektedir.

Rifâa b. Râfi‘, Hz. Peygamber’den bizzat duyduklarından başka Ebû Bekir ve Ubâde b. Sâmit’ten yirmi dört hadis rivayet etmiş, bunları kendisinden oğulları Muâz ve Ubeyd ile kardeşinin oğlu Yahyâ b. Hallâd b. Râfi‘, yeğeni Ali b. Yahyâ ve başkaları nakletmiştir. Ahmed b. Hanbel onun sekiz rivayetini tahriç etmiş, Buhârî el-Câmiʿu’ṣ-ṣaḥîḥ’ine üç hadisini almış, sünen sahipleri de eserlerinde onun rivayetlerine yer vermiştir (bk. bibl.). Rifâa’nın naklettiği hadislerden biri şöyledir: Bir gün Resûlullah’ın arkasında namaz kılıyorduk. Resûlullah başını rükûdan kaldırıp da “semiallahü li-men hamideh” deyince arkasında bulunan bir adam (ki bu kendisidir), “Ey rabbimiz! Sana riyadan arınmış, hayırlarla dolu sayısız hamdolsun” dedi. Resûlullah selâm verince, “O duayı kim yaptı?” diye sorup öğrendi, sonra da şöyle söyledi: “Otuz küsur meleğin o duayı bir an önce yazmaya çalıştığını gördüm” (Buhârî, “Eẕân”, 126).


BİBLİYOGRAFYA

, IV, 330; V, 115.

Buhârî, “Meġāzî”, 11, 12.

a.mlf., , III, 319-321.

İbn Mâce, “Ṭahâret”, 57, “Ticârât”, 3.

Ebû Dâvûd, “Ṣalât”, 119, 144.

Tirmizî, “Ṣalât”, 81, 110, 179, “Daʿavât”, 105.

Nesâî, “Eẕân”, 27, “Sehiv”, 67.

, III, 596; IV, 199.

Taberânî, el-Muʿcemü’l-evsaṭ (nşr. Târık b. Avezullah – Abdülmuhsin el-Hüseynî), Kahire 1415, IX, 59.

İbn Hazm, Esmâʾü’ṣ-ṣaḥâbeti’r-ruvât (nşr. Seyyid Kesrevî Hasan), Beyrut 1412/1992, s. 114.

, II, 497-499.

, II, 225-226; VII, 65; X, 190.

, II, 489.

a.mlf., , III, 281-282.

Mustafa b. Muhammed er-Râfiî, ʿUnvânü’n-necâbe fî maʿrifeti men mâte bi’l-Medîneti’l-münevvere mine’ṣ-ṣaḥâbe (nşr. Abdülhafîz Fergalî v.dğr.), [baskı yeri yok] 1411/1990, s. 241.

Bu madde TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 2008 yılında İstanbul’da basılan 35. cildinde, 94 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde okumak ister misiniz?
BAŞKA BİR MADDE GÖSTER