ABBÂS-ı SERVÂNÎ - TDV İslâm Ansiklopedisi

ABBÂS-ı SERVÂNÎ

عباس سرواني
Müellif:
ABBÂS-ı SERVÂNÎ
Müellif: ENVER KONUKÇU
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
Baskı Tarihi: 1988
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 17.05.2021
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/abbas-i-servani
ENVER KONUKÇU, "ABBÂS-ı SERVÂNÎ", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/abbas-i-servani (17.05.2021).
Kopyalama metni

Babası Şeyh Ali, dedesi ise Şeyh Bayezid’dir. Delhi sultanlarından Behlûl-i Lûdî devrinde Servânî ailesine Benûr kasabasında 2000 bikā‘lık bir arazi tahsis edildi. Fakat bu arazi 1526’daki Pânîpet Meydan Savaşı’ndan sonra ellerinden alınınca aile malî sıkıntı içine düştü. Afgan asıllı Delhi Sultanı Şîr Şah, Bâbürlü Hükümdarı Hümâyun’u 1545 yılında Kannûc’da mağlûp ettikten sonra malî alanda önemli yenilikler ve toprak reformları yaptı, Şeyh Bayezid’e de eski arazisini iade etti. Şîr Şah’ın oğlu ve halefi İslâm Şah da Servânî ailesinin eski hukukuna saygı gösterdi. Daha sonra Hümâyûn tekrar Kuzey Hindistan’a hâkim olunca, Abbas babasından kalan toprakları kaybetti ve Seyyid Hamîd’in himayesine girerek Bâbürlü Celâleddin Ekber Şah’ın maiyetinde yer aldı. Ölüm tarihi kesin olarak bilinmemektedir.

Abbâs-ı Servânî, Ekber Şah’ın emri üzerine 1582 yılında, daha çok Târîḫ-i Şîr Şâhî adıyla bilinen Tuḥfe-i Ekber Şâhî’yi kaleme aldı. Eser Bâbürlüler’in en önemli rakibi Afganlı Şîr Şah’ın hayat hikâyesinden ibaret olup yanlış ve eksik bilgilerle doludur. Abbâs-ı Servânî Târîḫ-i Şîr Şâhî’yi yazarken Servânî ailesinin ileri gelen simalarından derlediği bilgilere dayanmıştır. Eserin yazmaları hakkında H. Ethé geniş bilgi vermektedir (Catalogue of the Persian Manuscripts in the Library of the India Office, nr. 219-220). Mazhar Ali Han tarafından 1805’te Urduca’ya tercüme edilmiş olan eseri Garcin de Tassy Urduca’dan Fransızca’ya çevirmiştir (Paris 1865). H. M. Elliot ve J. Dowson’un Hindistan tarihiyle ilgili yüz elli dört eserden iktibaslarla derledikleri kitapta, Tuḥfe-i Ekber Şâhî’nin E. C. Bayley tarafından yapılmış kısmî İngilizce bir tercümesi de yer almaktadır (H. M. Elliot – J. Dowson, The History of India, IV, 301-433). Ayrıca İmâmüddin tarafından eserin ilmî bir neşri yapılmıştır (Dakka 1964).


BİBLİYOGRAFYA

Abbâs-ı Servânî, Tuḥfe-i Ekber Şâhî (nşr. S. M. İmâmüddin), Dakka 1964.

H. M. Elliot – J. Dowson, The History of India as told by its own Historians, London 1867-77, IV, 301-433.

Y. Hikmet Bayur, Hindistan Tarihi, Ankara 1947, II, 588.

, I, 513-515.

I. H. Siddiqui, History of S̲h̲ēr-S̲h̲āh Sūr, Aligarh 1971.

a.mlf., “ʿAbbâs Sarwānī”, , I, 1-2.

S. A. A. Rizvi, Religious and Intellectual History of the Muslims in Akbar’s Reign, New Delhi 1975, s. 234-238.

Bu madde TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 1988 yılında İstanbul’da basılan 1. cildinde, 28-29 numaralı sayfalarda yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde okumak ister misiniz?
BAŞKA BİR MADDE GÖSTER