« Madde sayfasına git

ABDÜLAZİZ ile İLİŞKİLİ MADDELER

عبد العزيز
Babası
MAHMUD II
Osmanlı padişahı (1808-1839).
Annesi
PERTEVNİYAL VÂLİDE SULTAN
II. Mahmud’un “beşinci kadını” ve Sultan Abdülaziz’in annesi.
Kardeşi ve selefi
ABDÜLMECİD
Osmanlı padişahı (1839-1861).
Oğlu
YÛSUF İZZEDDİN EFENDİ
Sultan Abdülaziz’in oğlu, veliaht şehzade.
Oğlu
SEYFEDDİN EFENDİ, Şehzade
Hânende ve bestekâr.
Halefi
MURAD V
Osmanlı padişahı (1876).
Ölümü hakkında soruşturma açtırarak suçlu bulunanları cezalandıran padişah
ABDÜLHAMİD II
Osmanlı padişahı (1876-1909).
Döneminin önde gelen devlet adamlarından
KÂMİL PAŞA, Yûsuf
Osmanlı sadrazamı.
Döneminin önde gelen devlet adamlarından
FUAD PAŞA, Keçecizâde
Osmanlı sadrazamı.
Döneminin önde gelen devlet adamlarından
ÂLÎ PAŞA, Mehmed Emin
Osmanlı sadrazamı.
Döneminin önde gelen devlet adamlarından
MAHMUD NEDİM PAŞA
Osmanlı sadrazamı.
Döneminin önde gelen devlet adamlarından
MİDHAT PAŞA
Osmanlı sadrazamı.
Döneminin önde gelen devlet adamlarından
CEVDET PAŞA
XIX. yüzyılın ünlü Türk âlimi ve devlet adamı.
Döneminin önde gelen devlet adamlarından
YÛSUF ZİYÂ PAŞA
Osmanlı sadrazamı.
Döneminin önde gelen devlet adamlarından
GAZİ AHMED MUHTAR PAŞA
Osmanlı sadrazamı.
Döneminin önde gelen devlet adamlarından
HÜSEYİN TEVFİK PAŞA
Osmanlı devlet adamı ve matematikçisi.
Döneminin önde gelen devlet adamlarından
HÜSEYİN AVNİ PAŞA
Osmanlı sadrazamı.
Döneminin önde gelen devlet adamlarından
MÜTERCİM RÜŞDÜ PAŞA
Osmanlı sadrazamı.
Döneminin önde gelen devlet adamlarından
AHMED ESAD PAŞA
Sultan Abdülaziz devri sadrazamlarından.
Döneminin önde gelen devlet adamlarından
SAFFET MEHMED ESAD PAŞA
Osmanlı devlet adamı, Hariciye nâzırı ve sadrazam.
Döneminin önde gelen devlet adamlarından
MEHMED KÂNÎ PAŞA
Osmanlı devlet adamı.
Döneminin önde gelen devlet adamlarından
ABDÜLHALİM GALİB PAŞA
Devlet adamı ve şair.
Döneminin önde gelen devlet adamlarından
SUBHİ PAŞA, Abdüllatif
Osmanlı devlet adamı, ilk Türk nümismatı.
Döneminin devlet adamlarından
SÂDULLAH PAŞA
Osmanlı Devleti’nin Berlin ve Viyana sefiri.
Yaveri ve kaptan-ı deryâlığını yapan devlet adamı
AHMED VESİM PAŞA
Son Osmanlı kaptan-ı deryâsı, Bahriye nâzırı ve hattat.
Şeyhülislâmı
HAYRULLAH EFENDİ, İmâm-ı Sultânî
Osmanlı şeyhülislâmı.
Şeyhülislâmı
SÂDEDDİN EFENDİ, Mehmed
Osmanlı şeyhülislâmı.
Hocası
HASAN FEHMİ EFENDİ
Osmanlı şeyhülislâmı.
Mûsiki hocası
YÛSUF PAŞA, Neyzen
Saz eserleri bestekârı, ney virtüozu ve ney hocası.
Mısır seyahatinde yanına aldığı mûsikişinas
RİFAT BEY, Sermüezzin
Türk mûsikisi bestekârı, hânende.
İstanbul'a davet edip maaş bağlattığı ve nişan verdiği âlim
RAHMETULLAH el-HİNDÎ
Hıristiyanlığa yönelik İẓhârü’l-ḥaḳ adlı reddiyesiyle tanınan Hintli âlim.
Kaşgar Hanı adına yardım istemek için elçi olarak Sultan Abdülaziz'e gönderilen kişi
YÂKUB HAN KÂŞGARÎ
Diplomat, Halvetî-Şâbânî şeyhi.
Mısır ve Avrupa seyahati hakkında kitap telif eden kişi
AKSÜT, Ali Kemali
Tarih ve millî terbiye konularındaki eserleri ile tanınan yazar, idareci.
Darbe Kurbanı Abdülaziz Han adlı eserin müellifi
AKSUN, Ziya Nur
Tarihçi, hukukçu ve düşünür.
Tahttan indirilmesi olaylarına karışan devlet adamı
SÜLEYMAN HÜSNÜ PAŞA
Osmanlı kumandanı.
Fetva emini olarak tahttan indirilmesi için fetva veren kişi
KARA HALİL EFENDİ
Osmanlı şeyhülislâmı.
Hal‘ fetvasını yazıp Şeyhülislâm Hasan Hayrullah Efendi’ye verdiği gerekçesiyle rütbeleri alınıp görevinden uzaklaştırılarak Bağdat’a gönderilen kişi
HAYDARÎ
Iraklı edip, fakih ve tarihçi.
Tahttan indirilmesine karşı çıkarak gazetelere beyanat veren devlet adamı
ÂRİFÎ AHMED PAŞA
Osmanlı başvekili.
Muhalifleri destekleyen devlet adamı
MUSTAFA FÂZIL PAŞA
Osmanlı devlet adamı.
Döneminin muhalif aydınlarından
ZİYÂ PAŞA
Tanzimat devri devlet ve fikir adamı, gazeteci ve şair.
Döneminin muhalif aydınlarından
NÂMIK KEMAL
XIX. yüzyılın ikinci yarısında Türk edebiyatı ve siyasî hayatında büyük tesirler meydana getiren vatan ve hürriyet şairi, dava ve mücadele adamı, edip, yazar, gazeteci ve idareci.
Döneminin muhalif aydınlarından
ALİ SUÂVİ
Siyasî mücadele ve fikir adamı, gazeteci, Yeni Osmanlılar Cemiyeti üyesi ve ilk Türkçülerden.
Mısır ziyaretinde valilik görevinde bulunan kişi
İSMÂİL PAŞA, Hidiv
Mısır valisi ve Mısır’ın ilk hidivi (1863-1879).
Dürzîler’le Mârûnîler arasında kanlı mücadelelerin yaşandığı bölge
LÜBNAN
Ortadoğu’da Akdeniz’e kıyısı olan ülke.
Bağımsızlık için ayaklanma çıkan bölge
KARADAĞ
Yugoslavya Federasyonu’na bağlı bir cumhuriyet.
İç karışıklıkların yaşandığı bölge
SIRBİSTAN
Güneydoğu Avrupa’da ülke.
İç karışıklıkların yaşandığı bölge
ROMANYA
Doğu Avrupa’da ülke.
İç karışıklıkların yaşandığı ada
GİRİT
Akdeniz’in Kıbrıs’tan sonra en büyük adası.
Döneminde kurulan meclis
ŞÛRÂ-yı DEVLET
1868’de idarî yargı ve danışma organı olarak kurulan meclis.
Döneminde hazırlanan kanun mecmuası
MECELLE-i AHKÂM-ı ADLİYYE
Osmanlı Devleti’nde 1868-1876 yılları arasında hazırlanan ve daha çok borçlar, eşya ve yargılama hukuku esaslarını içeren kanun.
Döneminde kurulan mahkeme
DÎVÂN-ı AHKÂM-ı ADLİYYE
Tanzimat döneminde kurulan ilk Osmanlı temyiz mahkemesi.
Döneminde kurulan nezâret
BAHRİYE NEZÂRETİ
17 Mart 1867 tarihinde kaptanpaşalık teşkilâtının yerini alan müessese.
İmtiyaz verilen şirket
ŞİRKET-i HAYRİYYE
Boğaziçi’nde yolcu taşımak amacıyla kurulan ilk yerli anonim şirket.
Döneminde yapılan demiryolu
RUMELİ DEMİRYOLU
İstanbul’u Balkan şehirleriyle Avrupa’ya bağlayan demiryolu hattı.
Döneminde açılan mekteb
GALATASARAY MEKTEB-i SULTÂNÎSİ
Fransız eğitim sistemine göre 1868’de İstanbul’da açılan orta dereceli öğretim kurumu.
Döneminde açılan okul
DÂRÜLMUALLİMÂT
Osmanlı Devleti’nde 1870-1924 yılları arasında faaliyet gösteren kız öğretmen okullarına verilen ad.
Döneminde açılan üniversite
DÂRÜLFÜNUN
Osmanlı Devleti’nde XIX. yüzyılda kurulan yüksek öğretim müessesesi.
Döneminde açılan sanat okulu
ISLAHHÂNE
Osmanlılar’da kimsesiz ve fakir çocuklara meslekî eğitim vermek üzere kurulan ve daha sonra sanat mektepleri haline dönüşen kurumların adı.
Döneminde kurulan cemiyet
CEM‘İYYET-i TEDRÎSİYYE-i İSLÂMİYYE
Yetim ve fakir müslüman çocuklarını okutmak maksadıyla 1864’te kurulan, 1935’te Türk Okutma Kurumu, 1953’te Dârüşşafaka Cemiyeti adını alan cemiyet.
Döneminde kurulan okul
DÂRÜŞŞAFAKA
Öksüz ve yetim müslüman çocukları okutmak için Cem‘iyyet-i Tedrîsiyye-i İslâmiyye tarafından 1873 yılında İstanbul’da açılan mektep.
Döneminde ortaya çıkan muhalif cemiyet
YENİ OSMANLILAR CEMİYETİ
1865-1876 yılları arasında Osmanlı aydınlarının idareye karşı oluşturduğu muhalif topluluk.
Defnedildiği yer
MAHMUD II TÜRBESİ, SEBİLİ, ÇEŞMESİ ve HAZÎRESİ
Divanyolu üzerinde XIX. yüzyıla ait mezar külliyesi.
Yaptırdığı saray
ÇIRAĞAN SAHİLSARAYI
İstanbul’da Beşiktaş ile Ortaköy arasında Sultan Abdülaziz tarafından yaptırılan saray.
Yaptırdığı saray
BEYLERBEYİ SARAYI
İstanbul’da Beylerbeyi sahilinde Sultan Abdülaziz tarafından yaptırılan saray.
Bazı köşk ve kasırlarını inşa ettirdiği saray
YILDIZ SARAYI
İstanbul’da XIX. yüzyılın sonlarında nihaî şeklini alan saray.
Muvakkithâne yaptırdığı külliye
SULTAN SELİM CAMİİ ve KÜLLİYESİ
Konya’da Kanûnî Sultan Süleyman ve II. Selim tarafından yaptırılan cami ve imaret.
Depremden sonra yeniden inşa ettirdiği türbe
OSMAN GAZİ TÜRBESİ
Bursa’da XIX. yüzyılda yenilenen türbe.
Depremden sonra yeniden inşa ettirdiği türbe
ORHAN GAZİ TÜRBESİ
Bursa’da ikinci Osmanlı padişahının defnedildiği türbe.
Yeniden inşa ettirdiği kışla binası
KULELİ ASKERÎ LİSESİ
Esası 1828 yılında kışla olarak inşa edilen, bugün askerî lise olarak kullanılan yapı.
Dış cephesini rokoko süslerle bezettiği yapı
KÜÇÜKSU KASRI
Boğaziçi’nin Anadolu yakasında esası XVIII. yüzyılda yapılan ve XIX. yüzyılda bugünkü şeklini alan kasır.
Döneminde dış cephesindeki yazıların yenilendiği tarihi yapı
MÜSTANSIRİYYE MEDRESESİ
Abbâsî Halifesi Müstansır-Billâh (ö. 640/1242) tarafında Bağdat’ta inşa ettirilen medrese.
Cami inşa ettirdiği yerleşim yeri
TARSUS
Akdeniz bölgesinde Mersin’e bağlı ilçe merkezi.
Hicaz, Trablusgarp ve Bingazi valilerini tekke ve medreselerine karşı herhangi bir harekette bulunmamaları konusunda uyardığı tarikat
SENÛSİYYE
Muhammed b. Ali es-Senûsî’ye (ö. 1276/1859) nisbet edilen bir tarikat.
Müellifine nişan ve para ödülü verdiği eser
MUHÎTÜ’l-MUHÎT
Butrus el-Bustânî’nin (ö. 1300/1883) hazırladığı Arapça’dan Arapça’ya ilk modern sözlük.
Döneminde yayımlanan, çok beğenerek yayıncısını 500 altınla ödüllendirdiği gazete
TASVÎR-i EFKÂR
Şinâsi (ö. 1871) tarafından yayımlanan ilk Türkçe gazetelerden.
Döneminde çıkarılan nizamnâme ile yeni bir yapıya kavuşturulan Mûsevî cemaat temsilciliği
HAHAMBAŞILIK
Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerinde yahudi cemaatini dinî açıdan temsil eden kurum.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde gösterilmektedir.