ABDÜLKERÎM b. EBÜ’l-AVCÂ

عبد الكريم بن أبي العوجاء
ABDÜLKERÎM b. EBÜ’l-AVCÂ
Müellif: M. YAŞAR KANDEMİR
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
İlk Yayın Tarihi: 1988
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 20.07.2019
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/abdulkerim-b-ebul-avca
M. YAŞAR KANDEMİR, "ABDÜLKERÎM b. EBÜ’l-AVCÂ", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/abdulkerim-b-ebul-avca (20.07.2019).
Kopyalama metni
Abbâsîler devrinde Yemen valiliği yapan Ma‘n b. Zâide’nin dayısı olan Abdülkerîm önceleri Basra’da yaşadı. Burada Hasan-ı Basrî’ye talebelik ettiği söylenir. Basra’nın belli başlı Mu‘tezile kelâmcıları arasında yer almışken bozuk fikirleri sebebiyle Kûfe’ye sürüldü. Orada da kâinatın ebedîliği, tenâsüh*ün varlığı gibi İslâm dinine ters düşen fikirler yaymaya, Allah hakkında Ehl-i sünnet inancına aykırı bazı hadisler uydurmaya devam etti. Hatta onun Maniheizm taraftarı olduğu, hilâfet konusunda Şîa’nın görüşünü benimsediği, ramazan ve bayramların tesbitinde, Ca‘fer es-Sâdık’ın hilâle bakmak yerine hesap metodunu kullandığını iddia ederek icat ettiği bir hesap şeklini Şiîler’e benimsettiği rivayet edilmektedir. Kûfe Valisi Muhammed b. Süleyman tarafından hapse atılan Abdülkerîm, üç gün serbest bırakılmasına karşılık valiye yüz bin dirhem rüşvet vermeyi teklif edince ölüme mahkûm edildi. Gerçekten öldürüleceğini anlayınca da İslâm dininde helâli haram, haramı helâl gösteren dört bin hadis uydurduğunu iddia etti. Bu arada bazı taraftarları Halife Mansûr’a başvurarak Abdülkerîm’in serbest bırakılması konusunda kendisini razı ettilerse de idam hükmü infaz edildiği için onu kurtaramadılar. Abdülkerîm’in öldürülmesine öfkelenen halife, valiyi azletmek istemiş fakat öldürülen kişinin bir zındık* olduğunu anlayınca kararından vazgeçmiştir.

BİBLİYOGRAFYA
Taberî, Târîḫ (nşr. Muhammed Ebü’l-Fazl), Kahire 1960-70 ⟶ Beyrut, ts. (Dâru Süveydân), VIII, 47-48; Bağdâdî, el-Fark, (nşr. M. Muhyiddin Abdülhamîd), Kahire, ts. (Mektebetü Dâri’t-türâs), s. 273-274; İbnü’l-Esîr, el-Kâmil (nşr. C. J. Tornberg), Leiden 1851-76 ⟶ Beyrut 1399/1979, VI, 7; Zehebî, Mîzânü’l-itidâl (nşr. Ali Muhammed el-Bicâvî), Kahire 1382/1963 ⟶ Beyrut, ts. (Dârü’l-ma‘rife), II, 644; [T.H.], “İbn Ebil’avcâ’”, İA, V/2, s. 729; G. Vajda, “Ibn Abi’l-Awd̲j̲a”, EI2 (Fr.), III, 704.
Bu madde ilk olarak 1988 senesinde İstanbul'da basılan TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 1. cildinde, 250-251 numaralı sayfalarda yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde gösterilmektedir.