https://islamansiklopedisi.org.tr/abdullah-b-atik
Medineli olduğu için el-Ensârî nisbesiyle anılan Abdullah, Hazrec kabilesindendir. Uhud Savaşı’ndan itibaren bütün savaşlara katıldı. Hz. Ebû Bekir’in halifeliği sırasında meydana gelen Yemâme Savaşı’nda şehid oldu.
Kaynaklarda Abdullah b. Atîk Seriyyesi adıyla geçen ve farklı şekillerde anlatılan bir baskının ya da suikast girişiminin kumandanı olarak tanınır. Bu baskın, Hz. Peygamber aleyhindeki her teşebbüsü bütün gücüyle destekleyen Benî Nadir yahudilerinden Ebû Râfi‘ Sellâm b. Ebü’l-Hukayk’ı öldürmek amacıyla ensardan Hazrec kabilesine mensup sahâbîlerin teklifi üzerine tertiplenmiştir. Hayber civarında kendisine ait müstahkem bir binada oturan bu zengin yahudi Mekke’deki Kureyşliler’i ve bölgedeki diğer Arap kabilelerini müslümanlara karşı kışkırtarak Hendek Savaşı’nı planlayanlardan birisiydi. Hz. Peygamber İbrânîce bilen Abdullah b. Atîk’in kumandasında ensardan beş sahâbîyi onu öldürmekle görevlendirdi. Abdullah ve arkadaşları bir baskın sonucu Ebû Râfi‘i evinde öldürüp Medine’ye döndüler.
Bazı kaynaklarda 3. yılın Cemâziyelâhir ayında (Aralık 624) veya 4. yılın Zilhicce ayında (Mayıs 626) olduğuna dair rivayetler bulunmakla birlikte (Taberî, II, 493; Vâkıdî, I, 391), İbn Hişâm’ın naklettiğine göre bu seriyye Hendek (Şevval-Zilkade 5 / Mart-Nisan 627) ve Benî Kurayza (Zilhicce 5 / Mayıs 627) gazvelerinden sonra gerçekleşmiştir (es-Sîre, II, 273). Nitekim İbn Sa‘d da seriyyenin tarihini 6. yılın Ramazan ayı (Ocak-Şubat 628) olarak vermektedir (eṭ-Ṭabaḳāt, II, 91).Yemâme Savaşı’nda (12/633) şehid düşen Abdullah b. Atîk’ten sadece bir hadis rivayet edilmiştir.
BİBLİYOGRAFYA
Vâkıdî, el-Meġāzî, I, 391-393; III, 988.
İbn Hişâm, es-Sîre, II, 273-275.
İbn Sa‘d, eṭ-Ṭabaḳāt, II, 91-92, 164.
Müsned, IV, 36.
Taberî, Târîḫ (Ebü’l-Fazl), II, 493.
İbnü’l-Esîr, Üsdü’l-ġābe (Bennâ), III, 306-308.
İbn Hacer, el-İṣâbe, II, 341.
Tecrid Tercemesi, X, 180-185.
