AHMED el-HÂŞİMÎ

أحمد الهاشمي
Müellif:
AHMED el-HÂŞİMÎ
Müellif: HULUSİ KILIÇ
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
Baskı Tarihi: 1989
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 04.06.2020
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/ahmed-el-hasimi
HULUSİ KILIÇ, "AHMED el-HÂŞİMÎ", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/ahmed-el-hasimi (04.06.2020).
Kopyalama metni

Kahire’de doğdu. Aklî ve naklî ilimleri tahsil ettiği Ezher Üniversitesi’nde Muhammed b. Muhammed el-Enyâbî, Cemâleddîn-i Efgānî, Abdülkādir b. Mustafa er-Râfiî ve Muhammed Abduh gibi meşhur âlimlerden ders aldı. Mezun olduktan sonra Kahire’deki yerli ve yabancı okullarda uzun süre öğretmenlik, idarecilik ve müfettişlik yaptı. Hz. Hüseyin vasıtası ile soyu Hz. Peygamber’e ulaştığı için “seyyid” unvanı ile tanınan Ahmed el-Hâşimî Kahire’de vefat etti.

Ahmed el-Hâşimî, dil ve edebiyatla ilgili ders kitaplarında ve okullardaki eğitim tarzında gördüğü noksanlıkları telâfi etmek ve müslüman bir nesil yetiştirmek için büyük gayretler sarfetmiştir. Onun dil, edebiyat ve dinî konulardaki başlıca eserleri şunlardır:

1. Cevâhirü’l-edeb fî sınâati (edebiyyât ve inşâi) lugati’l-Arab. Câhiliye devrinden 1319 (1901) yılına kadar muhtelif şair ve nâsirlerden seçtiği edebî parçaları ihtiva eden ve pek çok defa basılan bu iki ciltlik antolojinin on dokuzuncu baskısı Kahire’de yapılmıştır (1381/1962). 2. Üslûbü’l-hakîm fî menheci’l-inşâi’l-kavîm. Dinî, edebî, felsefî ve tarihî 117 kısa makaleden meydana gelen eser, daha sonra 179 makale ilâvesiyle ve Dîvânü’l-inşâ ev Üslûbü’l-hakîm fî menheci’l-inşâi’l-kavim adıyla yeniden defalarca yayımlanmıştır (meselâ 7. bs., Kahire 1348/1929). 3. Mîzânü’ẕ-ẕeheb fî sınâʿati şiʿri’l-ʿArab. Aruz, kafiye ve şiire dair olan eser Kahire’de on dördüncü defa basılmıştır (1382/1963). 4. el-Kavâidü’l-esâsiyye li’l-lugati’l-Arabiyye. İbn Mâlik’in Elfiyye’si ile onun belli başlı şerhleri esas alınarak yazılmış gramer hakkındaki bu derli toplu kitap Kahire’de basılmıştır (1354/1935). 5. İnşâü’l-mükâtebâti’l-asriyye ve’l-murâselâti’l-Arabiyye. Çeşitli konulara dair mektup ve yazışma örnekleri ihtiva eden bu kitabın altıncı baskısı Kahire’de yapılmıştır (1377/1958). 6. Cevâhirü’l-belâga. Bugüne kadar pek çok defa basılan meânî, bedî ve beyana dair bu eserin ikinci baskısı Kahire’de yapılmıştır (1323/1905). 7. el-Müfredü’l-alem fî resmi’l-kalem. Hemze, vav ve yâ harflerinin yazılışına ve birbirlerine kalbedilmesine dairdir. 8. Muhtârü’l-ehâdîsi’n-nebeviyye ve’l-hikemi’l-Muhammediyye. Kütüb-i Sitte, , el-Câmiʿu’ṣ-ṣaġīr, el-Câmiʿu’l-kebîr, et-Terġīb ve’t-terhîb ile diğer muteber hadis kitaplarından seçilen ve ilk harflerine göre alfabetik olarak sıralanan iki bin kadar hadisi ihtiva eder. Eser Ali Fikri Yavuz ile Abdullah Aydın (İstanbul 1964), Ahmet Balcı (Ankara 1965) ve Abdülkadir Akçiçek (İstanbul 1967) tarafından Türkçe’ye tercüme edilmiştir. 9. es-Saʿâdetü’l-ebediyye fi’d-diyâneti’l-(eş-şerîati’l) İslâmiyye. Müellifin İslâmî konulara dair muhtelif makalelerini ihtiva etmektedir. 10. es-Sihru’l-halâl fi’l-hikemi ve’l-emsâl. Son dört eseri Kahire’de birçok defa yayımlanmışsa da tarihleri tesbit edilememiştir.

 
BİBLİYOGRAFYA

Ahmed el-Hâşimî, Dîvânü’l-inşâʾ ev üslûbü’l-ḥakîm fî menheci’l-inşâʾi’l-ḳavîm, Kahire 1348/1929, Mukaddime.

, II, 1887-1888.

, I, 143.

, I, 90.

Bu madde TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 1989 yılında İstanbul'da basılan 2. cildinde, 89 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde okumak ister misiniz?
BAŞKA BİR MADDE GÖSTER