AHMED PAŞA - TDV İslâm Ansiklopedisi
Sitemize erişimde kesintiler yaşanabilmektedir. Sorunun çözümü için çalışmalar devam etmektedir.

AHMED PAŞA

AHMED PAŞA
Müellif: ABDÜLKADİR ÖZCAN
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
Baskı Tarihi: 1989
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 28.02.2021
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/ahmed-pasa
ABDÜLKADİR ÖZCAN, "AHMED PAŞA", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/ahmed-pasa (28.02.2021).
Kopyalama metni

Bağdat Valisi Eyüplü Hasan Paşa’nın oğludur. İstanbul’da doğdu. Şehrizor, Kerkük ve Basra beylerbeyiliklerinde bulundu; 1719’da vezir oldu. 1724 yılı başlarında, İran seferi ile görevlendirilen babasının ölümü üzerine Bağdat valiliğine getirildi. Bu görevle birlikte şark seraskerliğini de üstlenen Ahmed Paşa 1724’te Hemedan’ı aldı. 1726’da Afgan Şahı Eşref ile yaptığı savaşta başarı elde edemediyse de ertesi yıl yaptığı antlaşma ile Hemedan, Tebriz, Revan ve Tiflis yöresini içine alan geniş bir bölgeyi Osmanlı topraklarına kattı. Safevî Hükümdarı Şah Tahmasb zamanında bu toprakların kaybedilmesi üzerine tekrar İran seferi ile görevlendirilen Ahmed Paşa Kirmanşah ve Erdelân’ı alarak 1731’de Hemedan’a girdi. 1732’de yapılan antlaşma ile ele geçirilen yerlerin bir kısmı muhafaza edildi, bazı şehir ve bölgeler ise İran’a bırakıldı. Fakat daha sonra yeniden anlaşmazlık çıktı ve Ahmed Paşa Bağdat’ı Nâdir Şah’a karşı savunmak zorunda kaldı. 1733 yılında uhdesine Basra valiliği de verilen Ahmed Paşa ertesi yıl Halep’e, sonra da Rakka’ya gönderildi. Bu sırada Köprülüzâde Abdullah Paşa’nın ölümü üzerine tekrar şark seraskerliğine getirildi ve Nâdir Şah’la bir mütareke yaptı.

1736 yılında getirildiği ikinci Bağdat valiliği sırasında daha çok İran meseleleriyle ve âsi aşiretleri yola getirmekle meşgul oldu. İran sınırındaki Baban sancağı hâkimi Selim’e karşı yaptığı başarılı bir seferden dönerken vefat etti; Bağdat’ta İmâm-ı Âzam Türbesi civarında babasının yanına defnedildi. Ahmed Paşa toplam yirmi üç yıl Bağdat valiliği yapmış, daha sonra da bu eyalet onun kölelerinin vali tayin edilmesiyle idare edilmiş ve âdeta bir kölemen ocağı ortaya çıkmıştır. Kızı Âdile Hatun’un bu ocağın kurulmasında önemli rolü olmuş ve bu durum 1831 yılına kadar sürmüştür.


BİBLİYOGRAFYA

, nr. 20896.

, nr. 134, s. 120, 131, 170; nr. 136, s. 66; nr. 138, s. 1; nr. 140, s. 254, 255.

, IV, 57.

Küçük Çelebizâde Âsım, Târih, İstanbul 1282, s. 429-439, 450-452, 513-524.

, vr. 39a.

Resül Hâvî Efendi, Târîh-i Devhatü’l-vüzerâ ve Zeyl-i Gülşen-i Hulefâ, Bağdad 1246, vr. 9a-62b.

, s. 113.

, I, 171.

, I, 138.

Sâbit, Bağdad’da Kölemen Hükümetinin Teşekkülüyle İnkırâzına Dâir Risaledir, İstanbul 1292.

, I, 250.

, IV/1, s. 184 vd., 218-234, 438-439.

M. Cavid Baysun, “Ahmed Paşa”, , I, 199-200.

a.mlf., “Aḥmad Pas̲h̲a”, , I, 300.

Bu madde TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 1989 yılında İstanbul’da basılan 2. cildinde, 111 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.

İlişkili Maddeler

TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde okumak ister misiniz?
BAŞKA BİR MADDE GÖSTER