ALİ b. ABDULLAH b. ABBAS - TDV İslâm Ansiklopedisi

ALİ b. ABDULLAH b. ABBAS

علي بن عبد الله بن العباس
ALİ b. ABDULLAH b. ABBAS
Müellif: HAKKI DURSUN YILDIZ
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
Baskı Tarihi: 1989
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 30.10.2020
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/ali-b-abdullah-b-abbas
HAKKI DURSUN YILDIZ, "ALİ b. ABDULLAH b. ABBAS", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/ali-b-abdullah-b-abbas (30.10.2020).
Kopyalama metni

Abdullah b. Abbas’ın en küçük oğludur. Hz. Ali’nin şehid edildiği gün (17 Ramazan 40 / 24 Ocak 661) dünyaya geldiği için babası tarafından kendisine Ali adı ve Ebü’l-Hasan künyesi verildi. Halife Abdülmelik b. Mervân, Hz. Ali’nin hem adını hem künyesini taşımasını hazmedemediğini söyleyerek onun künyesini Ebû Muhammed olarak değiştirdi. Annesi, Kinde hükümdar ailesinden Zür‘a bint Mişrah’tır. Ali b. Abdullah Hz. Peygamber’in ailesinden seçkin bir sima olduğu için büyük bir itibara sahipti. Sikāye* ve rifâde* vazifelerini babasından sonra o yürüttü. Harre Savaşı’nda Yezîd’in halifeliğini kabul etmeyerek Abdullah b. Hanzale’ye biat eden Medine halkı ile Emevîler’e karşı savaştı. Savaştan sonra Suriye ordusunun kumandanı Müslim b. Ukbe el-Mürrî’nin huzuruna çıkarılarak Yezîd’e biat etmesi istendi, fakat biat etmedi. Buna rağmen kötü muameleye mâruz kalmadı. Emevî Halifesi Abdülmelik devrinde Dımaşk’a gitti ve halife tarafından iyi karşılandı. Ancak Halife Velîd onu 95 (713-14) yılında Dımaşk’tan uzaklaştırdı. Ali b. Abdullah Suriye hac yolu üzerindeki Humeyme’ye yerleşti ve orada öldü. Abbâsî halifelerinin atası olan Ali b. Abdullah’ın oğlu Muhammed, Abbâsî hareketini bu şehirde başlatmıştır.

Ali b. Abdullah babası gibi çok dindardı. Hemen bütün kaynaklarda günde bin rekât namaz kıldığı, bu sebeple de çok secde eden ve secde ettiği uzuvları nasır tutan kimse anlamında “es-seccâd” ve “zü’s-sefinât” lakabı ile meşhur olduğu kaydedilir. Faziletli ve kültürlü bir kimse idi. Simasının fevkalâde güzelliği ile de tanınırdı. Yirmi kadar oğlu ve birkaç kızı olmuştur. Babası Abdullah b. Abbas’tan başka Ebû Hüreyre, Ebû Saîd el-Hudrî, Abdullah b. Ömer gibi sahâbîlerden hadis rivayet etmiştir. Rivayetleri fazla olmamakla beraber Ṣaḥîḥ-i Buḫârî dışındaki diğer muteber hadis kitaplarında yer almıştır. Kendisinden de beş oğlu, ayrıca İbn Şihâb ez-Zührî, Mansûr b. Mu‘temir, Medine kadısı Sa‘d b. İbrâhim ve başkaları rivayette bulunmuşlardır.


BİBLİYOGRAFYA

, V, 312-314 vd.

, s. 183, 363.

, II, 274, 290, 321 vd.

Müberred, el-Kâmil (nşr. Muhammed Ahmed ed-Dâlî), Beyrut 1406/1986, I, 124, 337-338; II, 756-761.

, II, 16, 1592.

, III, 70, 107, 238.

, II, 23; III, 419; IV, 120; V, 198, 256-257.

, III, 274-278.

, V, 252-253, 284-285.

, VII, 357-358.

J. Wellhausen, Arap Devleti ve Sukutu (trc. Fikret Işıltan), Ankara 1963, s. 238.

K. V. Zetterstéen, “Ali”, , I, 306.

a.mlf., “ʿAlī b. ʿAbd Allāh b. al-ʿAbbās”, , I, 381.

Bu madde TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 1989 yılında İstanbul'da basılan 2. cildinde, 380 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde okumak ister misiniz?
BAŞKA BİR MADDE GÖSTER