ALİ b. CA‘D

علي بن الجعد
Müellif:
ALİ b. CA‘D
Müellif: KEMAL SANDIKÇI
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
İlk Yayın Tarihi: 1989
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 21.09.2019
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/ali-b-cad
KEMAL SANDIKÇI, "ALİ b. CA‘D", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/ali-b-cad (21.09.2019).
Kopyalama metni
Maden (cevher) ticaretiyle meşgul olduğu için el-Cevherî nisbesiyle tanınır. Bağdat’ta doğdu. İbn Ebû Zi’b, Süfyân es-Sevrî ve Mâlik b. Enes gibi muhaddislerden, özellikle de Şu‘be b. Haccâc’dan hadis okudu. Bağdat muhaddisleri arasında Şu‘be’nin hadislerini en iyi bilen kimse olarak tanınır. Buhârî, Ebû Dâvûd, Ebû Hâtim, İbn Ebü’d-Dünyâ vb. muhaddisler kendisinden hadis rivayet ettiler. Kitaplarında yazılı olan bütün hadislerini ezberden okuturdu.

Kur’an’ın mahlûk olduğunu (bk. HALKU’l-KUR’ÂN) söyleyenlere karşı çıkamayacağını ifade etmesi, sahâbe ve seleften bazılarına dil uzatması sebebiyle Ahmed b. Hanbel gibi âlimler ondan hadis rivayet etmeyi uygun görmemişlerdir. Müslim, Ali b. Ca‘d’ın güvenilir bir muhaddis olduğunu kabul ettiği halde Saḥîḥ’ine onun hiçbir hadisini almamıştır. Buhârî onun Şu‘be’den rivayet ettiği hadislerden on üçünü Saḥîḥ’ine almış, Ebû Dâvûd da es-Sünen’inde bazı rivayetlerine yer vermiştir.

Ali b. Ca‘d’dan en çok hadis rivayet eden talebesi Ebü’l-Kāsım el-Begāvî, hocasının hadislerini el-Caʿdiyyât adıyla bir araya getirmiştir. Müsned adlı bir eseri Dârü’l-kütübi’l-Mısriyye (hadis, nr. 2240) ve Zâhiriyye (hadis, nr. 625) kütüphanelerinde on üç cüz halinde bulunmaktadır. el-Hadîs̱ adlı bir diğer eserinin sekiz ve dokuzuncu cüzleri ise Köprülü Kütüphanesi’ndedir (nr. 372/2, 3).

BİBLİYOGRAFYA
Buhârî, et-Târîḫu’l-kebîr, VI, 266; Hatîb, Târîḫu Baġdâd, XI, 360-366; Zehebî, Teẕkiretü’l-ḥuffâẓ, I, 399-400; a.mlf., Aʿlâmü’n-nübelâʾ, X, 459-468; Tehẕîbü’t-Tehẕîb, VIII, 289-293; Sezgin, GAS, I, 105.
Bu madde ilk olarak 1989 senesinde İstanbul'da basılan TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 2. cildinde, 384 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde gösterilmektedir.