ÂMİR b. TUFEYL - TDV İslâm Ansiklopedisi

ÂMİR b. TUFEYL

عامر بن الطفيل
Müellif:
ÂMİR b. TUFEYL
Müellif: AHMET ÖNKAL
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
Baskı Tarihi: 1991
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 21.06.2021
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/amir-b-tufeyl
AHMET ÖNKAL, "ÂMİR b. TUFEYL", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/amir-b-tufeyl (21.06.2021).
Kopyalama metni

Âmir b. Sa‘saa kabilesinin Ca‘fer b. Kilâb boyuna mensuptur. Necid bölgesinde 553 yılında doğdu. Gençlik yıllarından itibaren katıldığı savaşlarda cesaret ve yiğitliğiyle tanındı. Benî Âmir b. Sa‘saa kabilesinin reisi olan amcası Ebû Berâ Medine’ye giderek Hz. Peygamber’den, İslâmiyet’i öğretmek üzere ashaptan bazılarını kabilesine göndermesini istedi. Hz. Peygamber Necid halkının irşad heyetine bir zarar vermesinden endişe ettiğini söyleyince Ebû Berâ onları himaye edeceğine söz verdi. Bunun üzerine görevlendirilen tebliğ ve irşad heyeti, Bi’rimaûne’de Süleymoğulları tarafından desteklenen Âmir b. Tufeyl’in düzenlediği bir baskın sonunda haince öldürüldü (4/625). Âmir b. Tufeyl’in, yerde yatan şehidlerden Âmir b. Füheyre’yi göstererek onun öldükten sonra gökyüzüne doğru yükseldiğini, daha sonra yere indiğini söylediği rivayet edilir (bk. Buhârî, “Meġāzî”, 28). Âmir buna rağmen İslâmiyet’i kabul etmedi. Ebû Berâ’nın oğlu Rebîa, babasının himaye edeceğine söz vermesine rağmen heyetteki müslümanları şehid eden Âmir b. Tufeyl’i öldürmek istediyse de buna muvaffak olamadı.

Âmir b. Tufeyl amcası Ebû Berâ’nın ölümü üzerine kabilenin reisi oldu (4/625). Tebük Seferi’nden sonra Medine’ye gelen Benî Âmir b. Sa‘saa heyeti arasında o da vardı. Hz. Peygamber müslüman olmasını teklif edince Âmir, “Müslüman olursam bana ne vereceksin?” diye sordu. Hz. Peygamber, “Müslümanların faydalandıklarından sen de faydalanacak, onların mükellef tutuldukları şeylerden sen de sorumlu olacaksın” dedi. Bunun üzerine Âmir, müslüman olması karşılığında iktidara ortak olmayı veya ondan sonra idarenin kendisine intikalini, kabul edilmemesi halinde ise hücuma geçeceğini söyleyerek Resûlullah’ı tehdit etti. Esasen Medine’ye gelmekteki asıl maksadı da Hz. Peygamber’e suikastta bulunmaktı. Bunu başaramayınca kin ve öfkeyle oradan ayrıldı ve yolda boynunda çıkan bir çıban yüzünden öldü.

Bir savaş sırasında gözlerinden birini kaybeden Âmir b. Tufeyl, cesareti yanında cömertliği ve şairliğiyle de meşhurdur. Şiirlerinden bir kısmı toplanarak bir divan halinde yayımlanmıştır: The Dīwāns of ʿAbīd İbn al-Abraṣ and ʿĀmir İbn al-Ṭufail (nşr. Sir Charles Lyall), Leiden-London 1913; Dîvânü ʿÂmir b. eṭ-Ṭufeyl (nşr. Kerem el-Bustânî), Beyrut 1959, 1963.


BİBLİYOGRAFYA

Buhârî, “Meġāzî”, 28.

, I, 347-349, 351, 352.

, III, 184-188; IV, 567-569.

, I, 310-311; II, 52-54.

, II, 546-551; III, 144-145.

, III, 127.

a.mlf., el-Kâmil, I, 633-634, 642-643, 647.

, III, 125.

, I, 57.

, II, 244-245.

Afîf Abdurrahman, Muʿcemü’ş-şuʿarâʾ, Beyrut 1403/1983, s. 188.

, I, 219-221.

Ömer Rıza, “Âmir b. et-Tufeyl”, , I, 422-423.

A. Haffner, “Âmir”, , I, 408.

W. Caskel, “ʿĀmir b. al-Ṭufayl”, , I, 455.

Bu madde TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 1991 yılında İstanbul’da basılan 3. cildinde, 68 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde okumak ister misiniz?
BAŞKA BİR MADDE GÖSTER