ARABAN - TDV İslâm Ansiklopedisi

ARABAN

عربان
ARABAN
Müellif: CİNUÇEN TANRIKORUR
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
Baskı Tarihi: 1991
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 16.10.2021
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/araban
CİNUÇEN TANRIKORUR, "ARABAN", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/araban (16.10.2021).
Kopyalama metni

İki değişik dizisi olduğu için iki şekilde tarif edilir: 1. Nevâ perdesi üzerindeki bayatî makamı seyrine uşşak dörtlüsü, 2. Nevâ perdesi üzerindeki hicaz beşlisine uşşak dörtlüsü ilâvesinden meydana gelir. Her iki dizinin de güçlüleri gerdâniye ve nevâ perdeleri, durağı dügâh perdesidir. Seyri inicidir.

Araban makamı Türk mûsikisinde az kullanılmıştır. İkinci tür arabanla dizisi aynı, fakat seyri değişik olan karcığar makamı ile bayatî-araban ve araban-kürdî birleşik makamları ise arabandan çok daha fazla kullanılmışlardır. Araban makamının her iki dizisine örnek olarak Neyzen İsmâil Dede’nin ağır düyek usulünde, Kâtib Çelebi’nin berefşan usulündeki peşrevleriyle Ahmed Avni Konuk Bey’in lenk fahte usulündeki “Ey nev-nihâl-i işve aşkınla kârım efgân” mısraı ile başlayan nakış ikinci bestesi gösterilebilir.


BİBLİYOGRAFYA

Hızır Ağa, Tefhîmü’l-makāmât, TSMK, Hazine, nr. 1793, vr. 16a.

Abdülbâkî Nâsır Dede, Tedkīk ü Tahkīk, Süleymaniye Ktp., Nâfiz Paşa, nr. 1242/1, vr. 21b.

H. Sâdeddin Arel, Türk Mûsıkîsi Nazariyatı Dersleri, İstanbul 1963, s. 93.

, s. 101-102, 367-370.

Bu madde TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 1991 yılında İstanbul’da basılan 3. cildinde, 246 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde okumak ister misiniz?
BAŞKA BİR MADDE GÖSTER