ARÛSİYYE

العروسية
Müellif:
ARÛSİYYE
Müellif: MEHMET DEMİRCİ
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
İlk Yayın Tarihi: 1991
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 24.10.2019
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/arusiyye--sazeliyye
MEHMET DEMİRCİ, "ARÛSİYYE", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/arusiyye--sazeliyye (24.10.2019).
Kopyalama metni
Silsilesinde yer alan Fethullah el-Acemî vasıtasıyla Horasan’dan Kuzey Afrika’ya geldiği anlaşılan bu tarikat, dünyaya ve dünyevî değerlere önem vermeyen bir irşad anlayışına sahiptir. Ahmed el-Arûs, bu özelliği Şâzeliyye’nin esasları ile birleştirerek Arûsiyye’yi kurmuş, irşad tarzı ve tarikat usullerini Tuḥfetü’s-seyyid el-Mehdî el-Fassî adlı bir risâlede toplamıştır. Şâzeliyye tarikatının Fas kollarından biri olan Zerrûkıyye’nin kurucusu Ahmed Zerrûk (ö. 899/1493-94), Ahmed el-Arûs’un halifesidir.

Arûsiyye’nin silsile ve usulünü el-Envârü’s-seniyye fî esânîdi’ṭ-ṭarîḳati’l-ʿArûsiyye adlı bir eserde anlatan Abdüsselâm el-Esmer el-Feytûrî’nin (ö. 981/1574) şeyhliği döneminde tarikat yaygınlık kazanmış, bu yüzden Feytûrî’ye “ikinci pîr” unvanı verilmiştir (bk. ABDÜSSELÂM el-ESMER). Ahmed el-Arûs’un şeyhi Ebü’l-Abbas Ahmed b. Ukbe el-Hadramî’nin Kādiriyye silsilesinde yer almasından dolayı Arûsiyye’nin Kādiriyye tarikatının kollarından biri olduğu da söylenir. Bölgedeki etkisi, mensuplarının çokluğu ve özellikle XIX. yüzyılda Türkler’e bağlılığı ile tanınan Arûsiyye, Abdüsselâm el-Esmer el-Feytûrî’ye nisbetle Tunus’ta Selâmiyye olarak bilinmektedir. Tarikat Mısır, Libya ve Tunus başta olmak üzere Kuzey Afrika’da bugün de faaliyetlerini sürdürmektedir.

BİBLİYOGRAFYA
Harîrîzâde, Tibyân, II, vr. 272b; Rinn, Marabouts et Khouan, Alger 1884, s. 38, 268; Le Chatelier, Confreries Musulmanes du Hedjaz, Paris 1887, s. 84-92; Şehbenderzâde, İslâm Tarihi, s. 520-523; Abdülhay el-Kettânî, Fihrisü’l-fehâris, I, 205-206; F. de Jong, “al-Asmar”, EI2 Suppl. (İng.), 93-94.
Bu madde ilk olarak 1991 senesinde İstanbul'da basılan TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 3. cildinde, 424 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde gösterilmektedir.