ASHÂBÜ’t-TERCÎH

أصحاب الترجيح
Müellif:
ASHÂBÜ’t-TERCÎH
Müellif: M. ESAT KILIÇER
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
İlk Yayın Tarihi: 1991
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 22.08.2019
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/ashabut-tercih
M. ESAT KILIÇER, "ASHÂBÜ’t-TERCÎH", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/ashabut-tercih (22.08.2019).
Kopyalama metni
Bu gruptaki âlimler, İbn Kemal ve onu takip eden âlimlerin sınıflandırmasına göre fakihlerin beşinci tabakasını oluştururlar. Bu tabakaya mensup fakihler, delilleri incelemeye ve mukayeseye ehil olup bunlara bakarak mezhepte mevcut görüş ve rivayetlerden birini diğerine tercih etme gücüne sahiptirler. Bir mesele hakkında kendi mezhep imamlarının farklı görüşlerini değerlendirerek kendi zamanlarındaki şartlara, halkın ihtiyacına, örf ve âdete daha uygun olanını seçer ve ona göre fetva verirler. Bu âlimler görüşleri değerlendirip tercihte bulunurken bunlar hakkında “rivayet yönünden daha sahih”, “dirâyet bakımından daha vâzıh”, “kıyasa daha uygun”, “insanlar için en elverişlisi” ve “en ihtiyatlı olanı” gibi ifadelerle kendi fikirlerini belirtirler.

Ashâbü’t-tercîh ile ashâbü’t-tahrîc arasındaki fark çok azdır. Mezhebin usulüne göre delilleri değerlendirerek görüşler arasında tercih yapmak, mezhep imamlarının ele almadığı meselelerin hükmünü tahriç etmekten daha kolay bir iş değildir. Nitekim bu iki tabakayı tek bir tabaka olarak kabul edenler bulunduğu gibi iki tabaka arasındaki bu yakınlık sebebiyle birçok âlimin tahrîc ehli mi, yoksa tercih ehli mi olduğu konusunda farklı değerlendirmeler yapılmıştır.

BİBLİYOGRAFYA
İbn Kemal, Tabakatü’l-müctehidîn, Süleymaniye Ktp., Hamidiye, nr. 764; Köprülü, nr. 11/330; Ayasofya, nr. 4796, 4820; İbn Âbidîn, Mecmûʿatü’r-resâʾil, İstanbul 1325, s. 11-12; Leknevî, en-Nâfiʿu’l-kebîr, Haydarâbâd 1291, s. 3 vd.; a.mlf., el-Fevâʾidü’l-behiyye, s. 6-7; M. Seyyid Bey, Usûl-i Fıkıh, İstanbul 1333, I, 239 vd.; M. Ebû Zehre, Ebû Hanîfe, Kahire 1366/1947, s. 440 vd.; a.mlf., Usûlü’l-fıkh, Kahire 1377/1958, s. 309 vd.; Bilmen, Kamus, I, 314; Osman Keskioğlu, Fıkıh Tarihi ve İslâm Hukuku, Ankara 1969, s. 182-191.
Bu madde ilk olarak 1991 senesinde İstanbul'da basılan TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 3. cildinde, 471 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde gösterilmektedir.