BAKIYYE b. VELÎD

بقية بن الوليد
Müellif:
BAKIYYE b. VELÎD
Müellif: İSMAİL L. ÇAKAN
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
İlk Yayın Tarihi: 1991
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 13.11.2019
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/bakiyye-b-velid
İSMAİL L. ÇAKAN, "BAKIYYE b. VELÎD", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/bakiyye-b-velid (13.11.2019).
Kopyalama metni
Tebeu’t-tâbiînden olan Bakıyye kendi ifadesine göre 110’da (728) doğdu. Yetişme çağı hakkında bilgi bulunmamaktadır. Muhammed b. Ziyâd el-Elhânî, Temmâm b. Necîh, Şu‘be b. Haccâc, Dahhâk, Yezîd b. Hârûn gibi birçok âlimden hadis rivayet etti. Kendisinden hocaları İbn Cüreyc, Evzâî, Şu‘be b. Haccâc, Abdullah b. Mübârek’ten başka İsmâil b. Ayyâş, Hammâd b. Zeyd, Vekî‘ b. Cerrâh gibi birçok muhaddis hadis almıştır.

Bağdat’a giderek hadis rivayet eden Bakıyye, adı üzerinde çok söz söylenen bir muhaddistir. Teẕkiretü’l-ḥuffâẓ’da ona hadis hâfızları arasında yer veren Zehebî, Mîzânü’l-iʿtidâl’de hakkında bütün söylenenleri ve münker* kabul edilen rivayetlerini sıralamıştır. Abdullah b. Mübârek onun adları bilinen şeyhleri künyeleriyle, künyeleriyle mâruf râvileri de isimleriyle zikretmek suretiyle hadisçileri yorduğunu, sadûk* bir kişi olmasına rağmen her önüne gelenden rivayette bulunduğunu belirtir. Hüccet kabul edilmemesinin en önemli sebebi, zayıf râvilerden duyduklarını kendileriyle görüştüğü sika* râvilerden duymuş gibi tedlîs* yaparak nakletmesidir.

Yanlış okuma sebebiyle Ebû Yuhmid yerine Ebû Muhammed diye de künyelendiğine işaret edilen Bakıyye’nin geniş bilgisine, zeki ve zarif kişiliğine rağmen tedlîs kusuru yüzünden Buhârî bir rivayetini mütâbi‘* (“Eẕân”, 65), Müslim de bir hadisini şâhid* olarak (“Nikâḥ”, 101) zikretmişlerdir. İbn Huzeyme onun rivayet ettiği hadislerin delil olarak kullanılamayacağını söylemiştir.

Sika râvilerden rivayet ettiği bilinen hadislerine güvenilebileceği, zayıf ve tanınmayan kişilerden rivayet ettiklerine ise itibar edilemeyeceği, âlimlerin Bakıyye hakkındaki ortak görüşüdür.

BİBLİYOGRAFYA
İbn Sa‘d, eṭ-Ṭabaḳāt, VII, 469; , II, 434-436; İbn Adî, el-Kâmil, II, 504-511; Hatîb, Târîḫu Baġdâd, VII, 123-127; Mizzî, Tehẕîbü’l-Kemâl, Beyrut 1403-1405/1983-85, IV, 192-200; Zehebî, Teẕkiretü’l-ḥuffâẓ, I, 289-290; a.mlf., Mîzânü’l-iʿtidâl, I, 331-339; a.mlf., Aʿlâmü’n-nübelâʾ, VIII, 518-534; İbn Hacer, Tehẕîbü’t-Tehẕîb, I, 473-478.
Bu madde ilk olarak 1991 senesinde İstanbul'da basılan TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 4. cildinde, 536 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde gösterilmektedir.