BECELÎ, Ali b. Hüseyin - TDV İslâm Ansiklopedisi

BECELÎ, Ali b. Hüseyin

علي بن حسين البجلي
Müellif:
BECELÎ, Ali b. Hüseyin
Müellif: MUSTAFA ÖZ
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
Baskı Tarihi: 1992
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 21.09.2020
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/beceli-ali-b-huseyin
MUSTAFA ÖZ, "BECELÎ, Ali b. Hüseyin", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/beceli-ali-b-huseyin (21.09.2020).
Kopyalama metni

Şiî kaynaklarında adından ve eserlerinden söz edilmeyen Becelî’nin, Arap coğrafyacılarının verdikleri bilgilerden Mağrib’de bir Şiî fırkanın kurucusu olduğu anlaşılmaktadır. İbn Versand diye de anılan Becelî’nin doğum ve ölüm tarihleri bilinmemekle birlikte onun Şiî fıkıh rivayetlerini ihtiva eden kitaplarından Kādî Nu‘mân’ın Kitâbü’l-Îżâḥ adlı eserine alıntılar yapmasına bakılırsa eserlerini III. (IX.) yüzyıl ortalarında yazdığı söylenebilir. Becelî nisbesi o devirde Kûfeli Şiî râviler arasında yaygın olup Arap kabilelerinden Becîle veya Benî Süleym’den Becle’ye nisbeti ifade etmekte, Versand ismi ise Berberî menşeli olarak görülmektedir.

Kastilya’nın Nefta beldesinde yaşayan ve faaliyetlerini burada sürdüren Becelî’nin doktrini ilk defa büyük bir ihtimalle oğlu Hasan b. Ali tarafından 280’den (893) önce Der‘a’da, daha sonra muhtemelen torunu olan Muhammed b. Hasan vasıtasıyla da Sûs’ta yayılmıştır. İbn Havkal kendi zamanında es-Sûsü’l-Aksâ halkının Mâlikîliler’le Becelîler’den oluştuğunu, her iki grup arasında mücadele ve kavgaların eksik olmadığını, bu iki mezhep mensuplarının şehrin büyük camisinde sıra ile ezan okuyup sıra ile namaz kıldıklarını kaydettikten sonra Becelîler’in Mûsâ el-Kâzım’ı imam ve mehdî olarak kabul ettiklerini ve Ali b. Hüseyin b. Versand’a mensup olduklarını belirtmektedir. Bu arada bazı rivayetler bu fırkanın imâmeti sadece Hz. Hasan nesline tahsis ettiğini ifade ederken mensuplarının Beceliyye diye anılmasının da İbn Versand’dan sonraki devreye ait olduğunu belirtir.

Becelî muhtemelen III. (IX.) yüzyılın ikinci yarısında ölmüştür.


BİBLİYOGRAFYA

, I, 91-92.

, s. 161.

, I, 415.

Wilferd Madelung, “The Sources of Ismāʿīlī Law”, , XXV/1 (1976), s. 39.

a.mlf., “Some Notes on None Ismaili Shiism in the Maghrib”, , XLIV (1977), s. 87-89.

a.mlf., “İbn Warsand”, , s. 402.

Bu madde TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 1992 yılında İstanbul'da basılan 5. cildinde, 286 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde okumak ister misiniz?
BAŞKA BİR MADDE GÖSTER