BERÂZİÎ - TDV İslâm Ansiklopedisi

BERÂZİÎ

البراذعي
Müellif:
BERÂZİÎ
Müellif: ALİ ŞAFAK
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
Baskı Tarihi: 1992
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 27.11.2020
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/berazii
ALİ ŞAFAK, "BERÂZİÎ", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/berazii (27.11.2020).
Kopyalama metni

İbnü’l-Berâziî ve Berâdiî diye de bilinmektedir. İbn Ebû Zeyd ve Ebü’l-Hasan el-Kābisî’den ders okudu. Kayrevan’ın önde gelen âlimlerinden olduğu halde devlet adamları ile iyi geçinmesi ve yakın ilişki içinde bulunması sebebiyle bu şehirdeki diğer âlimler tarafından pek tutulmamış ve görüşlerine itibar edilmemiştir. Hatta bunlar tarafından, kitaplarının okunmaması konusunda bir fetva verildiği de söylenir. Buna rağmen et-Tehẕîb fi’ḫtiṣâri’l-Müdevvene adlı ünlü eseri bazılarınca bundan istisna edilmiştir.

Yapılan tenkitler yüzünden Kayrevan’da tutunamayan Berâziî Sicilya’ya giderek orada yerleşmiştir. Bağdâdî 400 (1010) dolaylarında vefat ettiğini söylüyorsa da bazı kaynaklarda 430’da (1039) hayatta olduğuna dair bilgiler nakledilmektedir.

Eserleri. 1. et-Tehẕîb fi’ḫtiṣâri’l-Müdevvene. Müellif 372’de (982) telif ettiği bu eserinde, Mâlikî mezhebinin temel fıkıh kitabı el-Müdevvenetü’l-kübrâ’yı özetlemiştir. Metot olarak İbn Ebû Zeyd’in el-Müdevvene’yi ihtisarındaki usulünü takip etmiş, ancak onun yaptığı ilâveleri eserine almamıştır. et-Tehẕîb o dönemde çok rağbet görmüş, Mağrib ve Endülüs’te devamlı başvurulan önemli bir kaynak olmuştur. Abdülhak b. Muhammed b. Hârûn es-Sehmî, et-Tehẕîb’i tenkit sadedinde en-Nüket ve’l-furûḳ li-mesâʾili’l-Müdevvene adıyla bir eser telif ederek el-Müdevvene’de olmadığı halde et-Tehẕîb’de kullanılan kelimelerin meydana getirdiği mâna farklılıklarına işaret etmiştir. Kādî İyâz ise Berâziî’nin bunları İbn Ebû Zeyd’den aynen naklettiğini söyleyerek onu savunur. Ebü’l-Kāsım İbn Nâcî et-Tehẕîb üzerine Tehẕîb li-mesâʾili’t-Tehẕîb adıyla bir şerh yazmıştır. Ebû Mehdî Îsâ el-Vânûgī bu şerh için bir hâşiye kaleme almış, Muhammed b. Ebü’l-Kāsım el-Bicâî el-Meşezzâlî de hâşiyeye bir tekmile yazmıştır. et-Tehẕîb’in, müellifi meçhul bir şerhi de Fas’ta bulunmaktadır (, I, 302). İbn Atâullah el-İskenderî ise Berâziî’nin et-Tehẕîb’ini ihtisar etmiştir. et-Tehẕîb’in Paris, Fas ve Zeytûniye’de yazma nüshaları vardır (, I, 188; Suppl., I, 302).

2. et-Temhîd li-mesâʾili’l-Müdevvene. İbn Ebû Zeyd’in el-Müdevvene üzerine yazdığı en-Nevâdir ve’z-ziyâdât ile Muḫtaṣarü’l-Müdevvene adlı eserlerini tanıtmaktadır.

3. İḫtiṣârü’l-Vâḍıḥa.

4. Kitâbü’ş-Şerḥ ve’t-temâmât (son üç eser için bk. Mahfûz, I, 103).


BİBLİYOGRAFYA

, II, 708-709.

, XVII, 523.

, I, 349-350.

İbn Nâcî, Meʿâlimü’l-îmân, III, 183.

, V, 276.

, II, 1644.

, I, 347-348.

, I, 188;  Suppl., I, 302.

, II, 359-360.

, IV, 106.

, I, 483, 484.

Muhammed b. Hasan el-Hacvî, el-Fikrü’s-sâmî fî târîḫi’l-fıḳhi’l-İslâmî, Medine 1396-97/1976-77, II, 209.

, I, 102-104.

Bu madde TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 1992 yılında İstanbul'da basılan 5. cildinde, 476 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde okumak ister misiniz?
BAŞKA BİR MADDE GÖSTER