BÜZÜRC b. MUHAMMED

بزرج بن محمد
Müellif:
BÜZÜRC b. MUHAMMED
Müellif: RAHMİ ER
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
İlk Yayın Tarihi: 1992
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 22.02.2020
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/buzurc-b-muhammed
RAHMİ ER, "BÜZÜRC b. MUHAMMED", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/buzurc-b-muhammed (22.02.2020).
Kopyalama metni

Klasik kaynaklardan Muʿcemü’l-üdebâʾ, el-Vâfî ve el-Fihrist’in bir neşrinde (Kahire 1348) adının Berzah (برزخ), Rızâ Teceddüd neşrinde ise Nezerrah (نزرّح) şeklinde tesbit edildiği görülmektedir. Sezgin de Berzah’ı tercih etmiştir (GAS, VIII, 119). İbn Hacer ise adının Büzürc olduğunu söylemektedir. Büzürc, Farsça büzürg (büyük) kelimesinin Arapçalaşmış şeklidir.

Büzürc’ün hayatı hakkında yeterli bilgi bulunmadığı gibi doğum ve ölüm tarihleri de belli değildir. Benî Becîle’nin veya Benî Kinde’nin himayesinde bulunduğu kaydedilmektedir. Güçlü bir hâfızaya sahip olmakla beraber aynı bilgileri farklı zamanlarda farklı kaynaklara isnat ederek değişik şahıslara nakletmesi sebebiyle onun rivayetlerine olan güven sarsılmıştır. Ayrıca bilinmeyen ve tanınmayan topluluklardan rivayetlerde bulunması yalancı olarak nitelendirilmesine yol açmış ve bu yüzden son günlerini yalnızlık içinde geçirmiştir. Tâbiîn âlimlerinden Yûnus b. Ubeyd (ö. 139/756) onun için, “Ya en mükemmel veya en yalancı râvidir” diyerek şahsiyeti hakkındaki belirsizliği dile getirmiştir.

Daha çok aruz üzerinde çalışan Büzürc, Halîl b. Ahmed’in aruz konusunda ortaya koyduğu kuralları tenkit etmiş ve onun kurduğu dâireleri, koyduğu terimleri reddetmiştir. Büzürc’ün günümüze kadar geldiği bilinmeyen el-ʿArûżü’l-kebîr, el-ʿArûżü’ṣ-ṣaġīr, Meʿâni’l-ʿarûż (alfabetik olduğu söylenmektedir), en-Naḳż ale’l-Ḫalîl ve taġlîṭuhû fî Kitâbi’l-ʿArûż, Kitâbü’l-Evsaṭ fi’l-ʿarûż, Tefsîrü’l-ġarîb ve İbnü’n-Nedîm’in derilere yazılmış bir nüshasını gördüğünü söylediği Binâʾü’l-kelâm gibi çalışmaları bulunmaktadır.


BİBLİYOGRAFYA

İbnü’n-Nedîm, el-Fihrist, Kahire 1348, s. 107; a.e.  (Teceddüd), s. 78-79; a.e. (Şüveymî), s. 324-325.

, VII, 71-75.

, I, 276-278.

, X, 112-113.

, II, 11.

, VIII, 119.

Bu madde ilk olarak 1992 senesinde İstanbul'da basılan TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 6. cildinde, 521-522 numaralı sayfalarda yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde gösterilmektedir.