CEVHERÎ, İbrâhim b. Saîd

ابراهيم بن سعيد الجوهري
Müellif:
CEVHERÎ, İbrâhim b. Saîd
Müellif: İSMAİL L. ÇAKAN
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
İlk Yayın Tarihi: 1993
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 18.09.2019
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/cevheri-ibrahim-b-said
İSMAİL L. ÇAKAN, "CEVHERÎ, İbrâhim b. Saîd", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/cevheri-ibrahim-b-said (18.09.2019).
Kopyalama metni

170’ten (786) sonra doğdu. Aslen Taberistanlı olduğundan Taberî nisbesiyle de anılır. Babası da hadis ilmiyle meşgul olmuştur. Muhammed b. Fudayl, Vekî‘ b. Cerrâh, Süfyân b. Uyeyne, Vâkıdî gibi âlimlerden hadis öğrendi. Buhârî dışındaki Kütüb-i Sitte imamları da onun talebesi oldular. Öğrendiği hadisleri yazardı. Babasının sağladığı maddî imkânlar sayesinde birçok muhaddisin rivayetlerini elde edip yazdı. Kendisine Hz. Ebû Bekir’in rivayet ettiği bir hadis sorulunca câriyesinden Ebû Bekir’in müsnedinden 23. cüzü getirmesini istemiş, Ebû Bekir’in elli kadar bile rivayeti bulunmadığı, bu sebeple onun rivayetlerinin yirmi üç cüz olamayacağı söylenince de, “Eğer yanımda her hadisin 100 ayrı senedi yoksa ben kendimi o konuda yetim sayarım” demiştir.

Hayatının büyük bir kısmını Bağdat’ta geçirmiş olan Cevherî güvenilir bir râvi olarak bilinmektedir. Ahmed b. Hanbel onun pek çok hadis yazdığını söyleyerek talebelerine Cevherî’den hadis öğrenmelerini tavsiye etmiştir. Cevherî kıraat ilmini, Nâfi‘in talebeleri olan İsmâil b. Ebû Üveys ile Ebû Bekir b. Ebû Üveys’ten semâ* yoluyla almıştır.

Cevherî hayatının son yıllarında Ceyhan nehri kıyısındaki Massîsa (Missîsa) hudut muhafaza birliğine katılarak Aynizerbâ Kalesi’ne yerleşti ve orada vefat etti. Ölüm tarihi olarak 244 (858), 249 (863), 253 (867) ve 256 (870) yılları da zikredilmektedir.

Hz. Ebû Bekir’in rivayet ettiği hadisleri derlediği ve yirmi üç cüz kadar olduğu söylenen el-Müsned adlı hacimli eserinin günümüze gelip gelmediği bilinmemektedir.


BİBLİYOGRAFYA

, II, 104.

, VI, 93-96.

, I, 94.

, IV, 177-178.

, XII, 149-151.

a.mlf., Teẕkiretü’l-ḥuffâẓ, II, 515-516.

a.mlf., Mîzânü’l-iʿtidâl, I, 35-36.

, I, 15.

, I, 123-125.

, II, 113.

, s. 63.

Bu madde ilk olarak 1993 senesinde İstanbul'da basılan TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 7. cildinde, 458-459 numaralı sayfalarda yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde gösterilmektedir.