FİREBRÎ

الفربري
FİREBRÎ
Müellif: ALİ OSMAN KOÇKUZU
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
İlk Yayın Tarihi: 1996
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 12.11.2019
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/firebri
ALİ OSMAN KOÇKUZU, "FİREBRÎ", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/firebri (12.11.2019).
Kopyalama metni

231’de (845) Ceyhun ile Buhara arasındaki Firebr (Ferebr) köyünde doğdu. Müslim ve Tirmizî gibi muhaddislerin hocası olan Ali b. Haşrem el-Mervezî’den hadis tahsil ettiği bilinmekte, diğer hocaları ve tahsil hayatı hakkında bilgi bulunmamaktadır. Kendisinden İbnü’s-Seken, Ebû Zeyd el-Mervezî, Ebû İshak İbrâhim b. Ahmed el-Müstemlî, Ebü’l-Heysem Muhammed b. Mekkî el-Küşmîhenî ve Ebû Muhammed Abdullah b. Ahmed b. Hameviyye (Hammûye) es-Serahsî gibi Ṣaḥîḥ-i Buḫârî râvileri hadis rivayet etmişlerdir (diğer talebeleri için bk. , VII, 117’deki şema). Talebesi Küşmîhenî el-Câmiʿu’ṣ-ṣaḥîḥ’i ondan 320 (932) yılında dinlediğine göre hayatının sonuna kadar öğretim faaliyetini sürdürmüş demektir.

Firebrî’yi ilim dünyasına tanıtan en önemli faaliyeti, Buhârî’nin el-Câmiʿu’ṣ-ṣaḥîḥ’inin aslına sahip olması (Sezgin, s. 178) ve onu rivayet etmesidir. Buhârî’den bu eseri 248’de (862) Firebr’de, 252’de (866) veya 253-255 (867-869) yılları arasında Buhara’da dinlediği belirtilmektedir. Her ne kadar Firebrî’nin, el-Câmiʿu’ṣ-ṣaḥîḥ’i Buhârî’den birçok kişinin dinlediğini, fakat bu râvilerin hepsinin kendisinden önce vefat ettiğini söylediği ileri sürülmekteyse de Zehebî bu rivayetin doğru olmadığını belirterek eseri Firebrî’den sonra Buhârî’nin talebelerinden Pezdevî’nin (ö. 329/940-41) rivayete devam ettiğini bildirmektedir. Firebrî ayrıca, Buhârî’nin halku’l-Kur’ân konusunda yazdığı Ḫalḳu efʿâli’l-ʿibâd adlı eserini de rivayet etmiştir (, I, 722; ayrıca bk. HALKU EF‘ÂLİ’l-İBÂD).

Güvenilir bir muhaddis olan Firebrî 20 Şevval 320’de (24 Ekim 932) vefat etti.


BİBLİYOGRAFYA

, IX, 260-261.

, s. 95.

, IV, 245-246.

Nevevî, Mâ temessü ileyhi ḥâcetü’l-ḳārî li-Ṣaḥîḥi’l-İmâmi’l-Buḫârî (nşr. Ali Hasan Ali Abdülhamîd), Beyrut, ts. (Dârü’l-kütübi’l-ilmiyye), s. 60.

, IV, 290.

, XV, 10-13.

, V, 245.

, I, 19-20.

Fuat Sezgin, Buhârî’nin Kaynakları, İstanbul 1956, s. 178.

M. Tâhir İbn Âşûr, “el-Firebrî ve rivâyetü’ṣ-Ṣaḥîḥayn”, el-Hidâye, X/2, Tunus 1982, s. 34-36.

M. Yaşar Kandemir, “el-Câmiu’s-sahîh”, , VII, 116-117.

Bu madde ilk olarak 1996 senesinde İstanbul'da basılan TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 13. cildinde, 132 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde gösterilmektedir.